[ ตำนานพุทธบาท ] พระมหากษัตรย์ทรงสร้างพระมณฑป ] พระมหากษัตริย์กรุงศรีอยุธยาเสด็จประพาส ] ทรงนมัสการพระพุทธบาท ] ทรงนมัสการลาพระพุทธบาท ]

บุณโณวาทคำฉันท์

๑๔    ขอถวายประนมนขประชุม

ชวลิตสุเบญจางค์

แต่บาทยุคลธปวราง-

คชิเนนทรทรงญาณ

     อันซึ่งพระองคก็ขจัด

ปรปักษเบญจมาร

พ่ายแพ้พระเดชภินิหาร

คณพฤกษโพธิ์พลัน

    หนึ่งข้าก็ยอกรประนม

พระเนาวโลกุดรธรรม์

พระปริยัติสุขุมอัน

คัมภิรภาพสาทร

    หนึ่งข้าก็ยอกรประนม

อัษฐสงฆสังวร

เปนที่พำนักนิอดิศร

สัตวโลกยธาตรี

    หนึ่งข้าก็นบพระสวยม-

ภูวเยศโมลี

เสด็จทรงอุศุภพาหนมี

ฤทธิรุตม์มหิมา

    หนึ่งข้าก็นบบรมจักร

กฤษณราชกฤษดา

ทรงครุฑพาหนวรา

ฤทธิเรืองรเห็จโพยม

    หนึ่งข้าก็นบพระกมเลศ

จตุรพักตรพิมลโฉม

เสด็จหงสพาหนก็โจม

จรร่อนณอัมพรา

    หนึ่งข้าก็นบสหัสเนตร

ธิปไตยดึงษา

อัยเรศตรีเศียรเป็นพา-

หนนาถพเนจร

    หนึ่งข้าก็นบสหัสแสง

ศศิส่องทิศาดร

ทรงรถรเรียบอัศวจร

จรัลรอบพระเมรู

    หนึ่งข้าก็นบนิกรเทพ

สถิตย์ทั่วทิศาผลู

ขอจงเจริญยศวตู

นฤราศพาธา

    หนึ่งข้าก็นบบวรบง-

กชบาทกระษัตรา

ผู้เฉลิมอยุธภิรมยา

ยศโยคกรุงไกร

    ขอจงนฤทุกข์และนฤโศก

นฤโรคนฤไภย

สรรพสรรพโทษและจัญไร

จงนิราศโภยพาล

    จักกล่าวนิพนธ์ประพฤฒิฉัน-

ทแต่ตามอนุมาน

แสดงโดยอดีตนุดำนาน

บุณโณวาทสูตราฯ

[ตำนานพระพุทธบาท]

๑๖  เบื้องบรรพ์ยังมีพระดา-

บศหนึ่งสมญา

ว่าสัจพันธโคดม

    สถิตย์เขาสุวรรณไพรพนม

แทบสถานนิคม

สุนาปรันตคามา

    แว่นแคว้นกรุงเทพทวา-

รวดีมหา

ดิลกเลิศไพบูลย์

    ปางสมเด็จพุทธางกูร

ทรงบุษบกยูร-

รยาตรยังห้องหาวผจง

    จากกรุงสาวถีกับสงฆ์

ห้าร้อยหย่อนองค์

อดิเรกประดับบริพาร

    ล้วนทรงบุษบกพิมาน

มาโดยคัคณานต์

เปนอนุกรมบวร

    เพียงพญาเหมราชเหิรจร

ประดับด้วยนิกร

หมู่หงสห้อมระเห็จมา

    ตระบัดดลด้วยนุภาว์

พระพิชิตมา-

รอนุเคราะห์มหาบุณ

    ให้ดลแดนมารคอดุลย์

เดชด้วยพุทธคุณ

คัมภีรรัตโนฬาร์

    แล้วโปรดพระสัจพันธดา-

บศลุถิงอา-

ริยมารคศิวาไลย

    ครั้นพระสรรเพชญเสด็จไคล

โปรดสรรพโลไกย

ก็ตรัสด้วยพุทธพจนา

    แก่พระสัจพันธเถรา

ว่าพระศาสดา

ประโยชน์จะโปรดเวไนย

    ท่านจงสถิตย์เถิดอย่าไป

เลยจงเนาใน

นิคมโปรดประชา

    สัจพันธรับพุทธฎีกา

ก่อนแล้วจิ่งอา-

ราธนทูลทศพล

    ว่าพระจักเสด็จไปกล

ใดข้าเคยยล

ที่นี้จะเปล่าเปลี่ยวใจ

    เคยสดับรสธรรม์อันไพ-

เราะห์เริ่มนี้ใคร

จะอนุเคราะห์ห่อนมี

    เคยเคารพทุกนาที

นี้จักอัญชลี

ลอองก็ล่วงลับตา

    ขอจงโปรดปรานีรา

รอยพุทธบาทา

ประดิษฐ์สถิตย์ในสถาน

    หวังไว้อภิวาทน์สักการ

ทุกทิวาวาร

บยลพระองค์ต่างองค์

    สมเด็จสุคตก็ทรง

การุญโดยจง

แก่พระสัจพันธภักดี

    จึ่งเหยียบวรบาทมุนี

ยังยอดศีขรี

สุวรรณพรายเจษฎา

    ด้วยบงกชบาทเบื้องขวา

ลายลักษณวรา

ทั้งร้อยแปดประการงาม

    เฉลิมโมลีโลกทั้งสาม

ปรากฏในคาม

นิคมชนบทบุราฯ

1