การที่สิ่งมีชีวิตหลายชนิดที่อาศัยอยู่ในระบบนิเวศต่างๆ ได้นั้น นอกจากได้รับปัจจัยทางสิ่งแวดล้อม ที่มีความเหมาะสมกับการดำรงชีวิตอยู่ได้แล้วยังต้องอาศัยความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งมีชีวิตด้วยกันเองตามธรรมชาติอีกด้วย ไม่ว่าจะเป็นความสัมพันธ์ทางด้านการดำรงชีวิตที่ต้องพึ่งพาอาศัยกัน ความสัมพันธ์ในด้านการถ่ายทอดพลังงานในสายใยอาหาร (food web) ล้วนแล้วแต่เป็นการก่อให้เกิดระบบนิเวศที่มีความสมดุล และดำรงอยู่ได้ การศึกษาสิ่งมีชีวิตในระบบนิเวศ จำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องทราบข้อมูลพื้นฐานของ ความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งมีชีวิตต่างๆ ที่เป็นองค์ประกอบของ ระบบนิเวศนั้นว่ามีความสัมพันธ์กันอย่างไร
ระบบนิเวศน้ำจืดในแหล่งน้ำไหลโดยเฉพาะอย่างยิ่งลำธารต้นน้ำเป็นบริเวณที่น้ำไม่ลึกมาก แสงแดดส่องถึงและมีการไหลเวียนของกาซต่างๆ ได้ดี มีความอุดมสมบุรณ์ จึงมีความหลากหลายทางชีวภาพสูง สิ่งมีชีวิตนานาชนิดที่อาศัยอยู่จึงมีความสัมพันธ์กันอย่างสลับซับซ้อน (Horn and Goldman, 1994) การถ่ายทอดพลังงานโดยผ่านสายใยอาหารของระบบนิเวศนี้ ส่วนหนึ่ง ต้องอาศัยผู้ผลิตปฐมภูมิซึ่งส่วนใหญ่ คือสาหร่ายที่สังเคราะห์แสง และสร้างอาหารได้เอง เพื่อเป็นอาหารของผู้บริโภคในลำดับขั้นต่อไป
เพอริไฟตอน เป็นคำเรียกรวมสิ่งมีชีวิตขนาดเล็กที่เจริญปกคลุมหิน และส่วนต่าง ๆ ของพืชที่อยู่ในน้ำ สิ่งมีชีวิตกลุ่มนี้นอกเหนือจากแบคทีเรียแล้วองค์ประกอบหลัก คือสาหร่าย โดยส่วนใหญ่ที่พบมีทั้ง สาหร่ายสีเขียวแกมน้ำเงิน (Cyanophyta) สาหร่ายสีเขียว (Chlorophyta) ไดอะตอม (Bacillariophyta) และสาหร่ายสีแดง (Rhodophyta) สาหร่ายกลุ่มเพอริไฟตอนเป็นผู้ผลิตปฐมภูมิที่ประสบความสำเร็จสูงสุด ในระบบนิเวศแหล่งน้ำไหล จึงทำให้ พบผู้บริโภคปฐมภูมิ อาศัยอยู่ในบริเวณที่มีชุมชนของ เพอริไฟตอนอยู่อย่างหนาแน่น (Stevenson, 1996)
หอยหอม (Brotia sp.) เป็นหอยฝาเดียว ที่มีจำนวนมากที่สุดในลำห้วยหญ้าเครือ อุทยานแห่งชาติน้ำหนาว โดยมักจะเกาะอยู่บนก้อนหินบริเวณที่มีเพอริไฟตอน
หอยหอมจะมีบทบาทสำคัญในการควบคุมเพอริไฟตอนหรือไม่นั้น ยังไม่มีรายงานการศึกษา การศึกษาครั้งนี้จะทำให้ทราบความสัมพันธ์ระหว่างหอยหอมกับชุมชนเพอริไฟตอนในลำห้วยหญ้าเครือ ซึ่งจะเป็นข้อมูลพื้นฐานของการศึกษาด้านนิเวศวิทยาของแหล่งน้ำไหลต่อไป
วัตถุประสงค์
1. เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างหอยหอม กับสาหร่ายกลุ่มเพอริไฟตอนในลำห้วยหญ้าเครืออุทยานแห่งชาติน้ำหนาว
2. เพื่อศึกษาถึงชนิดของสาหร่ายที่พบในทางเดินอาหารของหอยหอมเปรียบเทียบกับชนิดของสาหร่ายที่พบบนที่อยู่อาศัยเทียม
ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับ
1. ทราบความสัมพันธ์ของหอยหอมและสาหร่ายกลุ่มเพอริไฟตอน ที่พบในลำห้วยหญ้าเครือ อุทยานแห่งชาติน้ำหนาว
2. ทราบชนิดของสาหร่ายในทางเดินอาหารของหอยหอม
3. สามารถนำความรู้และข้อมูลที่ได้เป็นพื้นฐานในการศึกษาทางด้านนิเวศวิทยาแหล่งน้ำไหล
ขอบเขตการศึกษา
ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างหอยหอม และสาหร่ายกลุ่มเพอริไฟตอนโดยทำการทดลองบนที่อยู่อาศัยเทียม ในลำห้วยหญ้าเครือ อุทยานแห่งชาติน้ำหนาว เป็นระยะเวลาประมาณ 2 เดือน ในเดือนตุลาคม ถึง เดือนพฤศจิกายน 2541 ซึ่งเป็นช่วงท้ายฤดูฝน ต่อต้นฤดูหนาว
|
|
บทคัดย่อ
กิตติกรรมประกาศ
บทนำ
การศึกษาเอกสาร
อุปกรณ์และวิธีการ
ผลการศึกษา
สรุปผลการศึกษา
วิจารณ์ผลการศึกษา
เอกสารอ้างอิง
ประวัติผู้วิจัย
GuestBook
|