Hakkı Metiner
* Elektronik Yüksek Mühendisi

Bugünkü savaş konseptleri, hedefin, emniyetli uzak mesafelerde ve her türlü hava koşulunda hızla ve hassasiyetle tespit ve teşhisini gerektirmektedir. Bu amaçla, Adestim karargahında merkez ileri gözetleyici olarak görev yapan Ateş Destek Uzmanı ve Takım İleri Gözetleyicileri hafif ve portatif bir cihaz kullanımına gereksinim duymaktadırlar. Tabur seviyesindeki birliklerin ise menzili uzun ve yetenekleri fazla olan hedef tespit teçhizatına ihtiyaçları vardır.

Aselsan’da yapılan araştırma ve geliştirme çalışmaları sonucunda, İleri Gözetleyicinin,

  • Hedef tespit ve teşhisi,
  • Hedef koordinatlarının belirlenmesi,
  • Hedefin işaretlenmesi için gerek duyduğu cihazlar ve sistemler üretilmektedir.

Bu makalede, Adestim kapsamında hedefin yerinin bulunmasındaki sürat ve doğruluğu artıran Takım ileri gözetleyicileri için Geliştirilmiş Laser Hedef Tespit Cihazı ile Adestim Karargahı ve Tabur gözetleme kısmı için Laser Hedef İşaretleme Sistemi konusunda Aselsan’ın sahip olduğu teknolojik imkanlara ilişkin bilgiler sunulacaktır.


GELİŞTİRİLMİŞ LASER HEDEF TESPİT CİHAZI (GLHTC)

GLHTC, Adestim Karargahında Merkez İleri Gözetleyicisi olarak görev yapan Takım İleri Gözetleyici Postaları tarafından, hedef koordinatı tespiti amacına yönelik olarak kullanılır. Ağırlık ve boyutları bakımından Takım İleri Gözetleyicilerinin çabuk ve hassas olarak hedefin koordinatını bulma ihtiyacına cevap verecek özelliktedir. Geliştirilmiş Laser Hedef Tespit Cihazı göze zararsız laser kaynaklı, gündüz ve gece görüş kabiliyetli, elektromanyetik pusula ile desteklenmiş hibrid yapıda bir cihazdır.

res 24.jpg (3054 bytes)








Geliştirilmiş Laser
Hedef Tespit Cihazı

Hedef tespitinden sonra yapılan ölçüm sonrası İstikamet açısı, Yükseklik açısı ve Mesafe bilgisi dürbün merceği üzerine yansıtılarak okunur. Laserle mesafe ölçümü sırasında, ilk/son yansımaya göre çoklu hedef ikaz birimi bulunmaktadır. Hedefin koordinatları laserle mesafe ölçme işlemi sonrası cihaza bağlı olan GPS üzerinden öğrenilebilinir.

Gece görüş konumunda, III. Nesil görüntü yoğulaştırıcılı tüp kullanılarak cihaza yıldız ışığında bile görme kabiliyeti kazandırılmış, zor şartlar altında da görev yapılması sağlanmıştır.

ASELSAN LASER HEDEF İŞARETLEME SİSTEMİ

Adestim Karargahı ve Tabur gözetleme kısımları için kullanılan hedef tespit vasıtaları üzerinde bulunabilecek Laser Hedef İşaretleme Sisteminin konfigürasyonu; Hedefin tespit, teşhis ve tanınmasına yönelik olarak 2. Nesil Termal Kamera, Hedefin mesafesinin ölçülmesi ve gerekirse laser ile işaretlenmesine yönelik olarak Laser Hedef İşaretleme / Mesafe Ölçme Cihazı ve Hedef koordinatlarının hızlı ve doğru olarak hesaplanmasına yönelik olarak Geliştirilmiş Konumlama Sisteminden oluşmaktadır. Aselsan, bu konfigürasyon içerisinde bulunan sistemler konusunda gerekli tüm alt yapıyı kurmuş ve bilgi birikimine sahip olmuştur. Sözkonusu cihaz ve sistemlerle ilgili Aselsan’ın yapmış olduğu çalışmalar aşağıda kısaca özetlenmiştir.

Termal sistemler:

Görüşün kısıtlı olduğu gece, yağmur, kar, sis, pus gibi meteorolojik ve toz, duman, yangın, kamuflaj gibi muharebe koşullarında hedefin tespit, teşhis ve tanınmasına yönelik olarak ve yönlü görev kabiliyeti kazanmak için termal sistemlere ihtiyaç vardır.

Aselsan’ın termal görüntü sistemleri konusunda yapmış olduğu üretimler sonucu;

1. Zırhlı Muharebe Aracı (ZMA) programı çerçevesinde 2. Nesil odak düzlemli dizin dedektörlü termal nişancı periskobu üretim ve teslimatları devam etmektedir. DNTSS olarak adlandırılan bu sistem ile TÜRKİYE 2. Nesil termal cihaz üretebilen dört NATO ülkesinden biri olup, her türlü doğrulama deneyinden geçerek seri üretime başlayan ilk ülke olmuştur.

res 25.jpg (3171 bytes)
Termal Nişancı Periskobu






2. Elektro-Optik ve Termal sistemler (FLIR) konusunda da gerekli alt yapıyı kurarak geniş kapsamlı üretim ve araştırma imkanlarına kavuşan Aselsan, 2.Nesil termal sistemlerin,

  • Jiroskopik Stabilizasyonlu Aviyonik FLIR (Resim 3),
  • Uzun Mesafe Gözetleme FLIR (Resim 4),
  • Hava Savunma FLIR (Resim 5)

gibi diğer platformlara uygulamasını da başarıyla gerçekleştirmiştir.

res 27.JPG (2468 bytes)
Resim 3. Aviyonik FLIR
RES 28.JPG (3326 bytes)
Resim 4. Uzun Mesafe Gözetleme FLIR
Res 26.jpg (2875 bytes)
Resim 5. Hava Savunma FLIR


3. Kaideye Monteli Stinger uygulamasında kullanılan termal kamera da diğer termal sistemlerle benzer özelliklerde olup hava hedeflerine karşı daha uzun menzil değerlerini sağlamaktadır.

Aselsan ürettiği termal sistemleri, kullanım amacına uygun olan teknik özelliklerde ve istenilen menzil değerlerini karşılayacak şekilde tasarımlayabilecek kabiliyete sahiptir. Silahlı Kuvvetlerimizin isteklerinin mevcut sistemlerden farklı olması durumunda, bu ihtiyaca cevap verebilecek termal sistemin Aselsan’da üretimi de mümkündür.

Laser Hedef İşaretleme / Mesafe Ölçme Cihazı

RES 29.JPG (4739 bytes)
Laser Hedef İşaretleme/Mesafe Ölçme Cihazı
Her türlü kodlu laser güdümlü bomba ve füzelerin istenilen hedefe yönlendirilmesi Laser Hedef İşaretleme / Mesafe Ölçme Cihazı ile mümkündür. Bu cihaz, helikopterlerden atılan Hellfıre, uçaktan atılan Laser Güdümlü Bombaların ve silahlı kuvvetlerimizin edinebileceği diğer laser güdümlü mühimmat ile NATO kuvvetlerindeki kodlu laser güdümlü bombanın hedefe yönlendirilmesinde kullanılabilir.

Laser Hedef İşaretleme / Mesafe Ölçme Cihazı, aydınlatma modunda, NATO band I ve band II’ ye uyumlu kodlu Laser ışını üretmektedir. Tarafımızca üretilen Laser Hedef İşaretleme / Mesafe Ölçme Cihazı sahra koşullarında denenmiş ve başarılı sonuçlar alınmıştır.

Geliştirilmiş Konumlama Sistemi

Yüksek doğrulukta bilgi üreten jiroskop, ivme ölçerler ve GPS alıcısı ile ortak çalışmayı sağlayacak gerekli yazılım algoritması içeren sistem bulunduğu aracın hareketine göre yön bilgisi, konum ve açısal durum bilgilerini üretir. Laser Mesafe Ölçme Cihazı mağrifeti ile de hedef koordinatlarının yüksek doğrulukla bulunmasını sağlar.

RES 30.JPG (3211 bytes)
LN-100G INS/GPS Ataletsel seyrüsefer Sistemi
Aselsan, Ataletsel seyrüsefer ve konumlama sistemleri konusundaki çalışmalarına 1988 yılında başlamış ve bu güne kadar çeşitli platformlarda başarı ile kullanılan LN-39, LN-93 ve düşük hızlarda da kullanılabilen LN-100G Ataletsel seyrüsefer sistemlerini üretmiştir. Böylece Aselsan, teknolojinin en son basamağındaki LN-100G model ataletsel seyrüsefer ve konumlama sisteminin bir türevi olan ve kara araçlarında kullanılan, gelişmiş yeni bir sistemin de üretimine geçecek konuma gelmiştir.

Sonuç olarak, hedefin yüksek doğrulukta tespit ve teşhisi, mesafe ölçümü ve çok hassas konumlama bilgisi sağlanmasına yönelik cihazlar Aselsan’da üretilmektedir. Bu cihazların entegrasyonu sonucunda, hedef koordinatlarının yüksek hassasiyetle tespiti mümkün olacaktır.


  
 
1