คำนิยาม "หนังสือพิมพ์" นอกจากมีปรากฏในพระราชบัญญัติการพิมพ์ พุทธศักราช 2488 ดังกล่าวแล้ว ยังพบคำนิยามปรากฏใน "ธรรมนูญสภาการหนังสือพิมพ์แห่งชาติ พ.ศ. 2540" ด้วย ซึ่งได้ให้คำนิยามไว้ว่า "หนังสือพิมพ์ หมายถึงสิ่งพิมพ์ที่เสนอข่าวโดยทั่วไป และความคิดเห็นเป็นสาระสำคัญส่วนใหญ่ (*ปฏิบัติตามหลักจริยธรรมแห่งวิชาชีพ) มีชื่อจ่าหน้าเช่นเดียวกัน และออกหรือเจตนาจะออกตามลำดับเรื่อยไป มีกำหนดระยะเวลาหรือไม่ก็ตาม มีข้อความต่อเนื่องกันหรือไม่ก็ตาม
(*ข้อความที่จะเพิ่มเติมในวาระแก้ไขเพิ่มเติมธรรมนูญสภาฯ ณ พ.ค.2546)
สภาการหนังสือพิมพ์แห่งชาติ (The Press Council of Thailand)
สภาการหนังสือพิมพ์แห่งชาติ เป็นองค์กรอิสระ ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 4 กรกฎาคม พ.ศ. 2540 โดยอาศัยกฎหมายรัฐธรรมนูญ พุทธศักราช 2540 ว่าด้วยเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็น การพิมพ์ การโฆษณา และเสรีภาพในการรวมกันเป็นสมาคมหรือหมู่คณะ ดังปรากฏในกฎหมายรัฐธรรมนูญความว่า "บุคคลย่อมมีเสรีภาพในการรวมกันเป็นสมาคม สหพันธ์ สหกรณ์ กลุ่มเกษตร องค์การเอกชน หรือหมู่คณะอื่น" ส่วนวัตถุประสงค์ของสภานั้น ก่อตั้งขึ้นมาเพื่อทำหน้าที่ควบคุมกันเองในหมู่ผู้ประกอบวิชาชีพหนังสือพิมพ์ เพื่อส่งเสริมเสรีภาพ ความรับผิดชอบของผู้ประกอบวิชาชีพและกิจการหนังสือพิมพ์ ส่งเสริมสนับสนุนสิทธิการใช้สื่อหนังสือพิมพ์เพื่อการรับรู้ข่าวสาร และแสดงความคิดเห็นของพลเมืองในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข
สภาการหนังสือพิมพ์แห่งชาติดำเนินการโดยคณะกรรมการสภาการหนังสือพิมพ์แห่งชาติ ซึ่งประกอบด้วย กรรมการเลือกตั้งจากผู้แทนผู้ประกอบการหรือเจ้าของหนังสือพิมพ์ เลือกตั้งจากผู้แทนผู้บริหารบรรณาธิการ เลือกผู้แทนจากระดับปฏิบัติการ และแต่งตั้งกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ คณะกรรมการดังกล่าวมีหน้าที่ปฏิบัติตามวัตถุประสงค์ของการก่อตั้งสภาการหนังสือพิมพ์แห่งชาติ ส่วนสมาชิกประกอบด้วยสำนักพิมพ์ ค่ายพิมพ์ หรือหนังสือพิมพ์ฉบับต่างๆ ทั้งมีสถานที่ตั้งในกรุงเทพมหานครและต่างจังหวัด ทั้งนี้องค์กรสมาชิกต้องมีคุณสมบัติครบตามธรรมนูญสภาการหนังสือพิมพ์แห่งชาติ และต้องเป็นหนังสือพิมพ์ที่เป็นไปตามคำนิยาม "หนังสือพิมพ์" ของธรรมนูญสภาการหนังสือพิมพ์แห่งชาติ
สถาบันแห่งนี้แตกต่างกับองค์กรหรือสภาวิชาชีพอื่นตรงที่ มิได้มีที่มาจากกฎหมายเฉพาะแต่อย่างใด หากแต่เป็นการรวมตัวกันโดยสมัครใจ และประกาศยอมรับจะปฏิบัติตามมติที่ออกโดยคณะกรรมการสภาฯ ส่วนสาเหตุที่ไม่ประสงค์กำเนิดตามกฎหมายเฉพาะ เนื่องจากหนังสือพิมพ์ เป็นเครื่องมืออย่างหนึ่งที่จะประกันสิทธิและเสรีภาพ ความเสมอภาคของประชาชนตามอุดมการณ์ประชาธิปไตย ทั้งนี้กฎหมายรัฐธรรมนูญ พุทธศักราช 2540ได้ให้หลักประกันด้านเสรีภาพปวงชนชาวไทยไว้ว่า "บุคคลย่อมมีเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็น การพูด การเขียน การพิมพ์ การโฆษณา และการสื่อความหมายโดยวิธีอื่น"
จึงเป็นสิทธิของประชาชนที่จะตีพิมพ์เผยแพร่ข้อมูลข่าวสารหรือแสดงความคิดเห็นในรูปแบบสื่อสิ่งพิมพ์ และหากจะควบคุมดูแลเพื่อการให้เป็นประโยชน์แก่สังคม ย่อมเป็นหน้าที่ที่ผู้ประกอบวิชาชีพหนังสือพิมพ์จะควบคุมดูแลและส่งเสริมพัฒนากันเอง โดยมิพักต้องให้บุคคลจากอำนาจรัฐเข้ามากำกับดูแล ชี้นำในฐานะกรรมการสภา ดังที่ปฏิบัติในองค์กรหรือสภาวิชาชีพอื่น อันอาจทำให้เสียหลักประกันเรื่องสิทธิและเสรีภาพ และความเสมอภาคได้ หรือเพื่อไม่ให้อำนาจรัฐเข้าครอบงำหนังสือพิมพ์นั่นเอง
(HOME)
|