NGÖÔØI VIEÄT
Tröôùc khi oâng Clinton thoûa thuaän cho Coâng Toá vieân Ñoäc laäp Kenneth Starr thaåm vaán tröôùc Ñaïi Boài thaåm ñoaøn, trong muïc naøy, töø thaùng tröôùc ñaõ coù lôøi khuyeân oâng Clinton neân thuù thaät cuøng daân chuùng Hoa Kyø chuyeän oâng laêng nhaêng vôùi coâ Lewinsky (baøi baùo tröôùc coøn caån thaän ghi: "neáu coù,") oâng haõy xin loãi, roài giaûi thích raèng mình lôõ daïi choái boû chuyeän baäy baï, chæ vì khoâng muoán cho baø vôï ñau khoå vaø con gaùi bò thöông toån. Sau ñoù, nhieàu ngöôøi vieát baùo vaø chính trò gia Hoa Kyø cuõng khuyeân Trong Ngöôøi Vieät, cuõng muïc naøy thaùng tröôùc, coøn tieân ñoaùn raèng neáu oâng Clinton thuù nhaän vaø neâu lyù do mình ñaõ noùi doái chæ vì thöông vôï thöông con, thì nhieàu ngöôøi Myõ, nhaát laø phuï nöõ seõ muûi loøng vaø saün saøng tha thöù cho oâng.
Nhöng, sau khi chuùng ta nghe oâng Clinton noùi daøi hôn 4 phuùt treân ti vi buoåi toái vöøa qua, chaéc khoâng coù baø naøo chaûy nöôùc maét thöông haïi. Ngöôøi ta coù theå muûi loøng, toäi nghieäp vaø tha thöù cho moät ngöôøi ñau khoå vaø hoái loãi; nhöng khoù muûi loøng thöông haïi khi ñöông söï, tuy mang "boä maët nghieâm vaø buoàn," vaãn toû veû ñang thaùch ñoá ñoái thuû chính trò cuûa mình, nhö oâng Clinton ñaõ chæ trích Coâng toá vieân Ken Starr trong caâu chuyeän cuûa oâng, duø oâng traùnh khoâng neâu ñích danh. Nhieàu caùc baø caùc coâ Nhö vaäy thì caâu chuyeän Clinton-Lewinsky chaéc chöa keát thuùc, nhö oâng mong muoán. Vuï naøy seõ coøn tieáp tuïc ít nhaát treân hai maët traän, phaùp lyù vaø chính trò, trong ñoù maët traän chính trò quan troïng hôn.
Veà maët phaùp lyù, oâng Starr seõ phaûi tieáp tuïc cuoäc ñieàu tra, roài baùo caùo cho Quoác hoäi Myõ. Ít nhaát, oâng phaûi phaûn coâng laïi oâng Clinton, chöùng toû raèng sau boán naêm vaø 40 trieäu Myõ kim, oâng ñaõ laøm nhieäm vuï moät caùch caàn maãn vaø coù ích lôïi. Ngay tröôùc maét, oâng Starr phaûi quyeát ñònh coù môøi Toång thoáng Myõ ra ñoái chaát laàn nöõa hay khoâng, neáu nhö oâng thaáy trong cuoäc thaåm vaán vöøa qua oâng Clinton chöa noùi ñuû chi tieát caàn bieát. Neáu oâng Starr yeâu caàu chaáp cung laàn nöõa, thì oâng Clinton seõ ñoái phoù Duø coù maøn ñoái chaát thöù hai hay khoâng, oâng Starr cuõng phaûi trình baøy trong baûn baùo caùo cuûa oâng nhöõng lyù leõ khieán Quoác hoäi neân ñaøn haëc Toång thoáng Myõ, neáu khoâng thì lôøi chæ trích cuûa oâng Clinton nghe coù lyù, nghóa laø cuoäc ñieàu tra cuûa oâng Starr laø voâ ích. OÂng Starr taát nhieân khoâng lo keát toäi Toång thoáng Myõ ngoaïi tình, caùi toäi maø nhieàu Toång thoáng danh tieáng, töø F.D. Roosevelt ñeán Kennedy ñeàu ñaõ phaïm khi taïi chöùc. Caùc toäi seõ ñöôïc neâu leân laø boäi theä, toäi gaây aûnh höôûng, neáu chöa minh Sau khi oâng Starr laøm xong boån phaän moät Coâng toá vieân Ñoäc laäp, phaàn coøn laïi laø chính trò. Vì Quoác hoäi laø moät dieãn ñaøn chính trò neân ñaøn haëc trôû thaønh moät bieán coá chính trò. Neáu coù baèng côù hieån nhieân laø oâng Clinton phaïm toäi caûn trôû coâng lyù thì deã keát luaän raèng oâng khoâng xöùng ñaùng laõnh ñaïo quoác gia nöõa. Nhöng neáu coøn phaûi tranh luaän veà ñònh nghóa vaø caàn ñoøi theâm caùc chi tieát soáng söôïng, ñeå coi oâng Clinton coù phaïm toäi noùi doái trong laàn chaáp cung (trong vuï Paula Jones) hay khoâng, Trong khoâng khí chính trò hieän nay, nhieàu ñaïi bieåu cuûa hai ñaûng khoâng muoán phaûi baøn ñeán vuï ñaøn haëc oâng Clinton. Duø baùo caùo cuûa oâng Starr trình baøy nhöõng gì chaêng nöõa, vôùi ña soá daân Myõ thì hoï seõ chæ nhôù tôùi vuï Lewinsky. Trong baøi noùi chuyeän cuûa oâng, oâng Clinton ñaõ tìm caùch thuyeát phuïc daân chuùng raèng caâu chuyeän chính laø chuyeän oâng laøm baäy vôùi coâ gaùi 21 tuoåi (naêm ñoù,) vaø ñoù laø chuyeän ñôøi tö maø ngöôøi lieân heä, ñaùng ñoùng vai pheâ phaùn chæ laø vôï oâng maø thoâi. Trong thôøi gian tôùi, ñaûng Neáu ñaûng Coäng Hoøa cho caâu chuyeän naøy troâi qua, tôùi sau kyø baàu cöû, thì hoï seõ ñoùng vai troø caùc chính khaùch cao thöôïng, raát deã thu huùt phieáu cöû tri. Ngöôïc laïi, neáu ñaûng Coäng Hoøa taán coâng oâng Clinton thì ñaûng Daân Chuû seõ coù theâm vuõ khí. Hoï seõ tìm caùch laùi ñeà taøi, töø vaán ñeà ñaøn haëc moät toång thoáng vì boäi theä, sang chuyeän ñaøn haëc vì oâng ta ngoaïi tình. Hoï seõ nhaéc moïi ngöôøi raèng baø Clinton ñaõ tha thöù choàng, chính baø giuùp soaïn baûn vaên baøi thuù toäi cuûa choàng, vaø gia ñình hoï ñaõ ñi nghæ heø Ngoaøi ra, caùc öùng cöû vieân ñaûng Daân Chuû coù theå môû cuoäc taán coâng vaøo ñôøi tö cuûa nhöõng nghò só, daân bieåu Coäng Hoøa. Chaúng haïn, hoï seõ keå chuyeän oâng Chuû tòch Haï vieän Newt Gingrich coù nhaân tình trong khi baø vôï naèm trong beänh vieän, roài oâng coøn tôùi yeâu caàu baø vôï söûa di chuùc khi baø ñang haáp hoái. Khi nhöõng chuyeän tình aùi laêng nhaêng cuûa caùc chính khaùch ñöôïc ñöa ra giöõa chôï, taát caû giôùi chính trò ôû Myõ seõ bò daân chuùng chaùn gheùt, vaø ñoù laø caùch toát nhaát ñeå oâng Clinton aån troán, nuùp sau taám maø Baøi noùi chuyeän cuûa oâng Clinton tuy khoâng laøm cho phuï nöõ muûi loøng thöông haïi, nhöng ñaõ thoåi luoàng gioù môùi cho moät khoâng khí tranh ñaáu, saün saøng môû theá coâng, raát caàn thieát ñoái vôùi ñaûng Daân Chuû baây giôø. Nhö Machiavelli vaãn khuyeân caùc nhaø chính trò, neáu phaûi choïn giöõa caûm tình vaø söï sôï haõi thì neân laøm cho ngöôøi ta sôï hôn laø nuoâi hy voïng ñöôïc ngöôøi ta thöông. Daân Myõ coù theå khoâng thöông haïi oâng Clinton sau baøi noùi chuyeän cuûa oâng, nhöng caùc ñoái thuû chính trò cuûa oâng phaûi deø daët trö Cho neân chuùng ta chaéc phaûi chôø ñeán sau kyø baàu cöû thaùng Möôøi Moät naøy môùi ñöôïc thaáy maøn keá tieáp cuûa vôû tuoàng Clinton - Lewinsky. Nhöng duø maøn keá tieáp ra sao, thì nhieäm kyø toång thoáng cuûa oâng Clinton ñeán nay coù theå coi nhö cuõng ñang keát thuùc. OÂng laøm sao coù ñuû uy tín ñeå tieáp tuïc chöông trình caûi toå y teá, giaùo duïc, quyõ höu boång, chieán dòch choáng thuoác laù, vaø nhöõng döï aùn lôùn lao khaùc? Trong hai naêm tôùi, ngoaøi Thoáng ñoác Greenspan ra, Quoác hoäi, töùc laø ñaûng Coäng Hoøa, seõ cai trò nöôùc
NGÖÔØI VIEÄT
![]() |
![]() |