(3 maart 2000) De `traditionele' aandelen zijn uit de gratie; de beleggers zetten
al hun kaarten op internet. Dat beeld tekent zich de afgelopen maanden af op de
Amerikaanse en Europese effectenbeurzen. De Nasdaq-index van vooral `nieuwe'
bedrijven op het gebied van informatie, communicatie en technologie (ICT)
breekt voortdurend records en kwam woensdag uit op 4782.
Maar de Dow Jones van de traditionele fondsen maakte sinds het hoogtepunt van
11.722 op 16 januari een diepe val, kwam afgelopen vrijdag onder de 10.000
punten en herstelt zich licht. De Amsterdamse AEX, op de eerste beursdag van
2000 met 675 punten op een climax, houdt het midden en kwam op 1 maart uit op
668.
,,Ik snap de beurs niet'', aldus vrijdag Akzo Nobel-topman Cees van Lede, toen
de prachtige jaarcijfers van zijn bedrijf -- 10 procent winstgroei -- werden
afgestraft met een koersval van drie procent. ,,Hij is de enige niet'', zegt
dr. Jacques Post, beleggingsadviseur in Lunteren. ,,Hetzelfde geldt voor de
fraaie resultaten van concerns als Ahold en ABNAmro. Er is een speculatieve
hype aan de gang, waarbij aandelen eigenlijk alleen nog worden gekocht in de
hoop ze straks met forse winst weer van de hand te doen; niet meer vanwege het
rendement van de belegging. Eigenlijk is een een soort beurskrach aan de gang
voor oude aandelen. De hoge ICT-koersen verdoezelen het feit dat de
`traditionele' bedrijven in waarde dalen. Dat is in de VS veel beter te zien.''
Oktoberkrach `98
De enorme interesse in ICT-fondsen tekent zich volgens Post af sinds de
`oktoberkrach' van 1998, toen de AEX daalde tot een niveau van (omgerekend) ca.
375 punten. ,,Het besef brak door dat het internet de maatschappij ingrijpend
zou gaan veranderen. In de laatste maanden van 1999 ontstond een
`eindejaarseffect' van `we moeten erbij zijn'. Die koersexplosie werd nog
versterkt door de herschikking van de AEX. De introductie van UPC en Getronics
versterkte het vertrouwen in de elektronische fondsen, terwijl ook veel mensen
het `indexmandje' gebruiken als leidraad voor hun beleggingen. Je ziet ook dat
traditionele fonden met een internetpoot meeprofiteren, zoals KPN en het Finse
Nokia.''
Logica is zoek
Logica bestaat niet meer op de beurs. ,,Je ziet het met alle ICT-bedrijven'',
constateert Post. ,,Hoe knullig ze ook zijn opgezet en welke verliezen ze ook
maken, als er `internet' of `.com' (dotcom) bij staat, stijgen ze. Maar van een
praktische doorbraak is nog geen sprake. E-commerce staat bijvoorbeeld nog in
de kinderschoenen.''
Voorlopig wordt de sector gekenmerkt door dermate vuurrode
cijfers dat traditionele bedrijven ermee tot wanhoop zouden worden gebracht,
maar ze baren beleggers kennelijk geen zorgen. De Amerikaanse
internet-boekhandel Amazon.com boekte vorig jaar 390 miljoen gulden verlies,
maar het aandeel werd in 2,5 jaar bijna 70 maal meer waard. Kabelbedrijf UPC
stond vorig jaar voor 900 miljoen gulden in min, maar de koers van het aandeel
verzesvoudigde. Provider World Online krijgt op 17 maart op de beurs, met een
verlies van 201 miljoen, een marktwaarde van 24 miljard gulden. Het volstrekt
onbekende Hoofddorpse bedrijf Tie haalde er gisteren al 90 miljoen gulden
binnen.
Wachten op reactie
De traditionele bedrijven zitten intussen in zwaar weer. ,,Sommige
aandelen zijn belachelijk goedkoop geworden'', constateert Post. ,,Dat betekent
ook dat die bedrijven minder waard zijn, minder mogelijkheden om geld te
verwerven door middel van een aandelenemissie, geremd kunnen worden in hun
expansiemogelijkheden en gevoeliger zijn voor overname.''
Een reactie kan volgens hem niet uitblijven. Maar hij waagt zich niet aan een
voorspelling. ,,De kans wordt steeds groter dat beleggers besluiten de winst
maar eens te verzilveren. Als iedereen dat doet ploft de zeepbel uit elkaar.''
Toch blijft er volgens Post nog één stabiele factor. ,,Dan valt de economie
weer terug op de traditionele sector.''