HAYDI AKKUYU'YA...


Arif Kunar
Elektrik Muhendisi

3 Agustos 1999, Sali

Siz hic Akkuyu'yu gordunuz mu? Toroslari yararak, nazli nazli Akdeniz'le bulusan gok renkli Goksu Irmagi'na kus ucumu 25 kilometre mesafedeki yeryuzu cennetlerinden; Akkuyu'yu, Buyukeceli Beldesi'ni. Hic domatesini, portakalini, harnupunu, baligini yiyip, camlarinin koyu golgesinde dinlenip, ilik denizinde serinlediniz mi?

Gitmeseniz de, gormeseniz de orada bir yer var uzakta. O yerin adi simdilik Akkuyu, ama yakinda 'Atomkuyu'ya da ' Karakuyu' olacak.

Peki siz hic nukleer santral ya da Cernobilzede gordunuz mu? Daha once nukleer santral kuran bati ulkelerinin kendi ulkelerinde artik kurmaktan vazgectikleri ve hatta mevcutlarini kapattiklari bir zamanda; ulkemizin henuz el degmemis, en guzel kiyilarinda gorebileceksiniz artik.

Ulkemizde yasanan onlarca traji-komik olaylardan, tanker facialarindan, cop patlamalarindan, dogalgaz felaketlerinden, trafik kazalarinda kazandigimiz dunya sampiyonluklarindan sonra, yasamadigimiz tek ve en buyuk 'milli felaketimiz' kalmisti, aslinda 'O' da yasandi. 8 Ocak 1999 gunu yasanan Ikitelli'deki radyoaktif kaza; son 8 yilda dunyada yasanan en buyuk nukleer kazadan biri olarak Uluslararasi Atom Enerjisi Kurumu'nca tescil edildi. Her gun televizyonlarimizda bu olayla ilgili olarak, daha oncede radyasyonlu caylari-findiklari bizlere sorumsuzca yediren, nukleer guvenligimizden sorumlu yetkili-etkili uzmanlarimizin acemiliklerini, bilgisiz ve beceriksiz komik mudahalelerini tum dunya alem ibretle izledi. Allahtan ki henuz bir nukleer santralimiz yok. Ya bir de nukleer santralimiz olsaydi neler olurdu varin siz dusunun? Maalesef, degisen cagi, yeni trendi yakalamaktansa, yine eski 'felaketler'cagini yakaliyoruz. Cunku dunya nukleer enerjiyi terk ediyor ve artik 'nukleersiz bir caga' giriyor. Herkes gider tersine, biz gideriz Mersin'e-Akkuyu'ya nukleer santral kurmaya..

50 yilda 'selamet' degil, 'lanet' oldugu artik resmen anlasilan nukleer santrallarin; risklerini, radyasyon ve atik problemlerini, telafi edilemeyen kazalarini bir yana birakin, dunyanin en pahali hatta gelismekte olan ulkeleri batiran bir enerji tercihi olusu da mi sizi hic ilgilendirmiyor? Goz gore gore dunyanin en borclu 8. ulkesi olan Turkiye'mizin, ayni yolu bizden once deneyen ve nukleer enerjiye kucak actirilan en borclu diger ulkeler (Tayvan, G.Kore, Endonezya, Brezilya, Arjantin, Rusya ) gibi 'iflas' mi ettirilmesi gerekiyor illaki?.

Bu dunya, doga ve ulke hepimizin. Baska Turkiye ve dunya yok. Hicbir nukleerci zevat, nukleer lobi; bu ulkenin insanlarinin, bundan sonraki nesillerin ve dogasinin gelecegini, kaderini kendi cikarlari adina ipotek altina alamaz. Lutfen cok dikkat edin ve ulkemizdeki kraldan cok kralci olan ve artik dunyanin terk ettigi nukleer santrallari pazarlamaya calisan nukleerci akademisyenlere, politikacilara, burokrat ve teknokratlara su sorulari sorun:

Peki nukleer santrallar bu kadar cevreci, temiz, risksiz, ucuz, sorunsuz, tehlikesiz ise, niye bize bunlari satmaya calisan ABD'de 1978 yilindan, Almanya'da 1982 yilindan, Kanada'da 1975 yilindan itibaren yeni bir nukleer santral siparisi yok? Nukleerci zevatin goz bebegi olan Fransa ise, 1997 yilindan itibaren 2010 yilina kadar nukleer programini askiya aldi. Japonya'da ise birkac yil once gizlenen ve ortaya yeni cikarilan Monju ve Tokai nukleer santral kazalari nedeniyle, Japonya halki da nukleer santrallara karsi cikmaya basladi. 1996 yilinda Maki kasabasina yapilmak istenen nukleer santral icin yapilan referandumda halk 'hayir' dedi. Hemen hemen her konuda-demokrasi, insan haklari, eskimis, zararli teknolojiler vb.- oldugu gibi nukleer santrallar konusunda da cifte standart uygulayan bati ulkeleri, kendi halkina reva gormedikleri ama batmakta olan nukleer sektorlerini kurtarmak icin bizim gibi ulkeleri copluk olarak, hazir pazar olarak kullandiklarini gorelim artik...

Neden Kanada'da, 1997 yilinda 21 adet CANDU nukleer santralindan 7'si, yapilan denetimlerde yetersiz, tehlikeli ve yonetim hatasi bulundugu icin kapatildi? Eger kendi nukleer teknolojisini gelistiren-santrallarini kurabilen bir ulke, kendi ulkesine artik nukleer santral yapamiyor ve var olanlari saglikli olarak isletemiyorsa, nasil olur da bizim gibi bir ulkeye nukleer santral satip, garanti verebiliyor?

H.U. Nukleer Enerji Muhendisligi Bolumu Profesorlerinden Sn. Osman Kemal Kadiroglu'nun ; 'Nukleer santral ihalesi bu kadro ile olmaz!', ' Yillar boyu yapilan siyasi atamalar sonucunda TAEK artik Islemez ve ulkeye yarar saglayamaz bir duruma gelmek uzeredir.', 'TEAS'da nukleer konularla ilgilenmekle gorevli grup mesleki ve nukleer konulardaki bilgileri goz onune alindiginda fevkalade yetersiz olduklari gorulur. Bu kadro ile nukleer santral ihalesi yapilmasi zor ve tehlikelidir.' gibi cok ciddi iddialari var. (Elektrik&Elektronik Dergisi Mart 1999 sayisi.)

TEK eski Genel Muduru Sn. F. Behcet Yucel ise konuya en vakif kisilerden biri olarak su uyarilarini dile getiriyor; ' Kamuoyunun baskisi artarsa, nukleer teknolojinin ilerleyen zaman icinde yeni bir takim sorunlari ortaya cikmaya devam ederse ve hepsinden onemlisi tehlikeli nukleer atiklarin ortadan kaldirilmasinda basarili olunamazsa, nukleer enerjinin itibari iyice azalacaktir. Bekleyelim, acele etmeyelim. Zaten tam anlamiyla yeni bir projeye hazir degiliz'.(Kaynak Elektrik Dergisi 1998/9. sayisi..)

TEK eski Nukleer Santrallar Dairesi Baskani Sn. Gungor Bozkurt'un 24 yilini verdigi nukleer santrallar konusundaki birikimiyle kamuoyuna sundugu oldukca durust, samimi aciklamalari var; ' Onemli konulardan birisi de, Turkiye Atom Enerjisi Kurumu, Bakanlik ve TEAS'in birbirine girmis olmasidir, kim ne yattigini bilmiyor.', 'Bu gercekler ortada iken, bir enerji darbogazi oldugunda hemen kurtulus caresi olarak 'nukleer santrallar kuralim' diye ortaya cikmak bu gerceklerle bagdasmiyor, cunku bir nukleer santralin kurulmasi, isletilmesi en az 10 yil Turkiye sartlarinda, belki daha fazla. Bir ulke dusunun ki, Devlet Su Isleri'nin elinde bu gun tamamlanamayan asagi-yukari 10 Milyar Kw/saat bir uretim kapasitesine sahip santrallar var, biz bunlara yeterli parayi vermiyoruz ve yillarca bunlar atil kaliyor. Ve ulke nukleer santral ihalesine cikiyor.', 'Nukleer santral yapimi hic bitmez. Anahtar teslimi yapiliyor, firmalara veriliyor. Dogru, yerli firmalarda 5-10 kurus kazanacak ama Turkiye milyarlarca kaybedecek. Turkiye'de sozlesmeyi kim yapacak? Nukleer santral sozlesmesi yapmak gercekten cok zor, yaptiniz mi o sizi baglar... Turkiye kapitulasyonlari imzalar, cunku deprem bolgesi. Eger o firmaya yaklasirlarsa yazik olur Turkiye'ye...Aslinda cok soylenecek sey var, yani nukleer kurulmali belki ama bu kafalarla isletilmez.' (Sn. Gungor Bozkurt'un ITU Yuksek Muhendisleri Birligi tarafindan 1998 yilinda Ankara'da duzenlenen 'Nukleer Enerji Paneli'nde yaptigi konusmasinin notlari.)

1975 yilinda Akkuyu'da yapilmasi planlanan nukleer santrala onay veren kurulun uyesi olan ve halen Isik Universitesi'nde ogretim uyesi olan Nukleer Muhendis Prof.Dr. Tolga Yarman ; ' Bu kararin yanlis oldugunu gecen zaman icinde anladim.' diyor.( 'Santrala onay yanlis karardi' 22 Agustos 1999 Radikal Gazetesi)

Bu iddialarin ve sorularin cevabini veremeyen ve surekli olarak cagi yakalamaktan, ulkemizin gelismesinden-sanayilesmesinden soz eden, karanlikta kalacagiz senaryosunu hazirlayan, bolca milliyetcilik, 'Vatan-Millet-Sakarya' edebiyati yapan malum zevata ve bu isten kisisel cikar saglamayi amaclayan 'nukleer lobilere' izin vermeyin, vermeyelim!. Zaman cok azaldi. Enerji Bakani Sn. Cumhur Ersumer, en gec 15 Ekim 1999 tarihine kadar yapimci firmanin aciklanacagini soyledi.

Dun Yatagan ve Gokova'yi, bugun Bergama, Hasankeyf ve Firtina Deresi'ni hatirlayin ve Sinop'u, Akkuyu'yu bir kez daha dusunun. Sahi ulkemizde yasanan onca alavare-dalavere arasinda, kaybedilen, bir daha geri gelmeyecek olan, unutulan, gormemezlikten gelinen bu yerler, sizi hic mi ilgilendirmiyor ve rahatsiz etmiyor ?

O halde, bu kez cok gec olmadan HAYDI AKKUYU'YA, 7-8 AGUSTOS NUKLEER SANTRALA HAYIR SENLIGINE...Cunku yore halki, belediyeler, cevreciler, TMMOB, TTB, Elektrik Muhendisleri Odasi, Cevre Muhendisleri Odasi ve daha bircok kurulus; NE AKKUYU'DA NE DE SINOP'TA NUKLEER SANTRAL ISTEMIYOR. En son olarak, 11 Temmuz 1999 gunu Akkuyu'nun Buyukeceli ve Yesilovacik yoresinde yapilan halk oylamasinda katilanlarin %84'u nukleer santrala 'HAYIR' dedi. Artik bu sese kulak verin, siz de kaleminizle destek olun lutfen...

Saygilarimla.

Arif Kunar
Elektrik Muhendisi
Cep Tel:0 532 *** ****
Ev Tel:312 *** ****
Fax: 312 417 3818

NOT:Eger bu konuyla ilgilenirseniz, daha fazla bilgi, teknik dokuman icin beni arayabilirsiniz.

---
1