“Ως δάσος νοείται πάσα έκτασις της επιφανείας του εδάφους, η οποία καλύπτεται εν όλω ή σποραδικώς υπό άγριων ξυλωδών φυτών οιωνδήποτε διαστάσεων και ηλικίας, αποτελούντων ως εκ της μεταξύ των αποστάσεως και αλληλεπιδράσεως οργανικήν ενότητα, και η οποία δύναται να προσφέρη προϊόντα εκ των ως άνω φυτών εξαγόμενα ή να συμβάλη εις την διατήρησιν της φυσικής και βιολογικής ισορροπίας ή να εξυπηρετήση την διαβίωσιν του ανθρώπου εντός του φυσικού περιβάλλοντος” (Ν. 998/1979, Αρθρο 3, παρ.1).
Το καλοκαίρι που πέρασε αποδείχτηκε ιδιαίτερα επώδυνο για τα δάση της χώρας μας. Με περισσότερες από 150 πυρκαγιές στην ημερήσια διάταξη, η Πολιτεία αναγκάστηκε να ζητήσει βοήθεια από τη Γερμανία, την Ιταλία, τη Γαλλία και τη Ρωσία. Παρολαυτά όμως και παρόλες τις υπεράνθρωπες προσπάθειες των εγχώριων μέσων πυρόσβεσης, από τον Απρίλιο μέχρι τον Σεπτέβριο, ξέσπασαν τουλάχιστον 3000 πυρκαγιές σε ολόκληρη την Ελλάδα, αφήνοντας περισσότερα από 1,2 εκατομμύρια στρέμματα καμένου δάσους. Γεγονός βέβαια που δημιούργησε τα πλείστα όσα ερωτηματικά και άλλες τόσες ανταλλαγές κατηγοριών.
Το τέλειο έγκλημα
Ηταν δηλαδή κάτι σαν το τέλειο έγκλημα. Με ξεκάθαρο κίνητρο, κατάλληλη ευκαιρία, εύχρηστο όπλο και εντυπωσιακό αποτέλεσμα. Κίνητρο, η ανάπτυξη εις βάρος του περιβάλλοντος, τα μεγάλα συμφέροντα, αλλά και γενικά ανθρώπινη μανία για επέκταση. Ευκαιρία, η έλλειψη υποδομής, οι διάφορες “τρύπες” της νομοθεσίας, η κακή οργάνωση της Πολιτείας και η σύγχυση των αρμοδιοτήτων καθώς και το ατίθασο μεσογειακό κλίμα. Χωρίς ασφαλώς να λείψουν και οι ένοχοι. Είτε επρόκειτο για καταπατητές, είτε για υπουργούς αλλά και πολίτες που αδιαφορούν για το φυσικό περιβάλλον. Ολοι μαζί και χώρια κι ο καθένας για τους δικούς του λόγους, με όπλο τον εμπρηστή και το… γκαζάκι του, οδήγησαν στις φλόγες 1,2 εκατομμύρια στρέμματα δάσους, μια έκταση δηλαδή που αντιστοιχεί στο 1% της συνολικής έκτασης της χώρας και είναι περίπου ίση με τη Ρόδο!
Και οι συνέπειες αυτού του εγκλήματος, τεράστιες για τα δασικά οικοσυστήματα: σημαντικές απώλειες σε βιοποικιλότητα (τα φυτά αποτεφρώνονται, τα ζώα μένουν άστεγα και αναγκάζονται να μεταναστεύσουν), επιδείνωση της ποιότητας ζωής στις αστικές περιοχές (πλημμύρες τον χειμώνα, λειψυδρία το καλοκαίρι), διάβρωση του εδάφους, ξηρασία και φυσικά, μεγάλη οικονομική επιβάρυνση για τον κρατικό προϋπολογισμό.
ΔΑΣΗ ΓΙΑ ΠΑΝΤΑ: Η πρόταση του WWF
Επειδή όμως “κρείτον εστί το προλαμβάνειν του θεραπεύειν”, το WWF Ελλάς επέλεξε αυτήν την εποχή για να ξεκινήσει μια δυναμική εκστρατεία για την προστασία των δασών από τις πυρκαγιές. Γιατί μπορεί τώρα η καταστροφή του καλοκαιριού να είναι ακόμα νωπή στη μνήμη όλων, όμως σύντομα θα περάσει “στα ψιλά” των εφημερίδων για να ξαναχτυπήσει μαζί με την πρώτη φλόγα, κάπου εκεί μετά το Πάσχα ως είθισται. Το WWF Ελλάς ξεκινά την εκστρατεία ΔΑΣΗ ΓΙΑ ΠΑΝΤΑ με σκοπό τη μείωση των δασικών πυρκαγιών στη χώρα μας, μέσω της οριστικής ρύθμισης των βαθύτερων αιτιών που τις προκαλούν. Η εκστρατεία περιλαμβάνει τρεις βασικές παράλληλες δράσεις:
1. Ρύθμιση του θεσμικού πλαισίου των δασών της χώρας
Η ρύθμιση του θεσμικού πλαισίου της ιδιοκτησίας και των χρήσεων γης θα θέσει τέλος στη δράση των εμπρηστών αφαιρώντας τους τη δυνατότητα κέρδους από το κάψιμο των δασών. Το WWF Ελλάς θα συγκεντρώσει τα, διαθέσιμα μεν αλλά διάσπαρτα, στοιχεία και θα εντοπίσει τη σχέση τους με άλλους περιοριστικούς παράγοντες. Το υλικό που θα προκύψει θα χρησιμοποιηθεί ως εργαλείο και σημείο αναφοράς στις προσπάθειες να σημειωθεί πρόοδος στην επίλυση αυτού του τόσο πολύπλοκου και πολυεπίπεδου προβλήματος.
2. Πυροπροστασία επιλεγμένων δασών
Η δράση αυτή αφορά κυρίως τους Εθνικούς Δρυμούς, κάποιες κατηγορίες προστατευόμενων περιοχών και ορισμένα δάση που δεν προστατεύονται από κανένα νομικό καθεστώς παρόλη την ιδιαίτερη βιολογική, οικολογική και αισθητική αξία τους.
3. Αναδάσωση και "υιοθεσία" δασών της Αττικής
H αναδάσωση είναι μια τεχνητή μέθοδος επανίδρυσης δασών και πρέπει να εφαρμόζεται μόνο σε σημεία που δεν μπορούν να αναγεννηθούν φυσικά. Τα φυτά που θα χρησιμοποιηθούν πρέπει να είναι προσαρμοσμένα στις ιδιαίτερες οικολογικές συνθήκες της κάθε περιοχής, ώστε να επιβιώσουν χωρίς προβλήματα και να μην υπάρξει αλλοίωση του οικοσυστήματος ή του τοπίου.
To WWF Ελλάς επιδιώκει να φέρει τον πολίτη κοντά στο δάσος και τα προβλήματά του, ώστε να εκτιμήσει τις αξίες του και την προσφορά του στην ποιότητα ζωής των κατοίκων της πόλης. Στόχος μιας σωστής εθελοντικής αναδάσωσης δεν είναι μόνο η φύτευση των δέντρων, αλλά και η μετέπειτα φροντίδα που θα εξασφαλίσει την επιβίωσή τους.
Το WWF Ελλάς θα αναλάβει την αναδάσωση συγκεκριμένων εκτάσεων στην Πεντέλη και τη Σαλαμίνα με τη συνεργασία της Διεύθυνσης Αναδασώσεων Αττικής. Η εργασία αυτή θα γίνει βάσει δασικής μελέτης, η οποία υποδεικνύει τη χρήση τοπικών φυτών και ποικιλιών της Αττικής. Οι εθελοντές που θα δηλώσουν συμμετοχή στη δράση αυτή θα συνεργαστούν με ειδικούς, οι οποίοι θα τους συμβουλεύουν κατά τη διάρκεια των εργασιών. Κάθε εθελοντής θα σημειώσει τα δέντρα που θα φυτεύσει ώστε να συνδεθεί με το έργο του. Επίσης θα αναλάβει να "υιοθετήσει" τα φυτάρια κατά τα δύσκολα πρώτα χρόνια της ζωής τους. Το WWF Ελλάς θα μοιράσει ενημερωτικά φυλλάδια με όλες τις απαραίτητες εργασίες.
Ελπίδα για το μέλλον
Με την εκστρατεία ΔΑΣΗ ΓΙΑ ΠΑΝΤΑ, το WWF Ελλάς φιλοδοξεί να κινητοποιήσει όλους τους πολίτες της Ελλάδας και να φέρει τους αρμόδιους ενώπιον των ευθυνών τους. Γιατί η προστασία της φύσης και των δασών δεν αφορά μόνο τους φυσιολάτρες και τους οικολόγους, αλλά είναι υπόθεση όλων μας. Ας κάνουμε κάτι τώρα, όχι μόνο για να προστατεύσουμε τα οικοσυστήματα, αλλά και τη δική μας ποιότητα ζωής. Ας δείξουμε ότι τα φυτά και τα ζώα του δάσους έχουν φωνή. Βοηθήστε την εκστρατεία του WWF, ώστε τα δάση μας να μείνουν για πάντα.