YASAKLANAN KÖPEKLER
29 Ağustos 1999 tarihinde İspanyol Hükümeti Madrid için özel bir kanunun
yürürlüğe gireceğini ilan etti. Kanun şehirde köpek beslenmesini ve belirli
ırkların bakımını kurallara bağlama amacını taşımaktaydı. Bu kanuna göre
artık Madrid'de apartmanlarda köpekler asansörlere alınmayacak; uzayabilen tasmalarla
dolaştırılmaları ve çocuk parklarına girmeleri yasaklanacak; tüm köpeklerin
şehir parklarındaki çeşme ve havuzlardan su içmelerine artık izin verilmeyecek;
kişi başına maksimum 5 köpek beslenmesine izin verilecek; 25 Kg'ı aşan her ırk
için yıllık 140.000 $ 'lik sigorta ücreti ödenmek zorunda kalınacak; köpek
sahipleri fiziksel ve psikolojik olarak baktıkları ırka uygun olup olmadıkları
konusunda testten geçirilecek ve 18 yaşın üzerinde olmak zorunda olacaklar.
Bir kaç ay önce tehlikeli oldukları karar verilen 13 ırk artık dışarda ağızları
bağlı ve tasmayla dolaştırılacak. Şimdi ise bu liste 43'ye çıkarıldı:
Pit Bull, Doberman, Presa Canario, Rottweiler, Dogo of Bordeaux,
Bullmastiff, Neapolitan Mastiff, Stafforshire Bull
Terrier, Amerikan Stafforshire Terrier, Tosa İnu, Fila Brasilerio, Dogo Argentina,
İspanyol Mastifi, Vasco, Pastor
Mallorquin, Bouvier of Flanders (Belçika Sığır Köpeği), Husky, Chow Chow, Alman
Çoban Köpeği, Danua, Malamut,
Presa Mallorquin, Tibet Mastifi, Airedale Terrier, Akita İnu, İsviçre Dağ Köpeği,
Alano, Samoyed, Dev Schnauzer,
Komondor, Majorero, Mastiff, Pator de Beauce, Boxer, St.Bernard, Cane Corso, Bull Terrier,
Pirene Dağ Köpeği,
Bergamosco, Briard, Kafkas Çoban Köpeği, Meramma Çoban Köpeği, Belçika Çoban
Köpeği ve Siyah Rus Terrieri.
İngiltere'de 90'ların başlarında kabul edilen "Tehlikeli Köpek
Yasası" ise Pit Bull ve Amerikan Stafforshire Terrier (İngiltere'de ikisi de aynı
köpek kabul edilir) ile melezlerinin yanı sıra Tosa İnu ve Dogo Argentino'nun
ülke sınırları içinde beslenmesini, üretilmesini ve ithalini yasakladı. Var olan
köpekler de imha edilmedilerse kısırlaştırılıp dışarda ağızlıkla
dolaştırılmaya mahkum edilidi. Kısaca bu ırkları besleyen herkes bir anda potansiyel
birer silaha sahip insanlara çevrildi. Postacının açık bıraktığı kapıdan
dışarı kaçan pek çok köpek ya da sadece pit bulla benzediği için danua melezleri
vs dahil acımasızca uyutuldu. Ne ailelerin açtığı davalar ne de kampanyalar
hükümeti durduramadı.
Irkları anlamanın tek gerçekçi yolu onların üretim amaçlarını dolayısıyla
kalıtsal olarak geçmişlerinde onlara kazandırılan potansiyel davranış biçimlerini
net bir şekilde ortaya koymaktır. Onların üretim amaçları çevrelerindeki canlılar
ve koşullara karşı genel tutumlarını belirler. Bir Golden Retriever caddede hiç
tanımadığı biri tarafından okşanmaktan hoşlanırken Kuvazs mesafesini korumayı
sürdürecektir. Collie diğer hayvanların arasına karışmaktan rahatsızlık
duymamasına hatta içgüdüsel olarak onları gütmeye başlamasına rağmen Dogue de
Bordeaux diğer hayvanlara aynı töleransı göstermeyecektir.
Bireysel farklılıklar, kalıtsal ırka ait davranış biçimleri bir yana, yine de bir
köpeği diğerinden ayırır. Bu nedenle kavramsal olarak tek bir köpek ya da ırk
değil aslında bireysel farklılıkları olan farklı köpekler vardır. Aynı
batımdan çıkan beş yavrunun beşi de bir değildir. Her biri farklı
ortamlar için ideal köpeklerdir. Yanlış eşleme ve eğitim istenmeyen olaylara
neden olabilir.
Bir ırkta karar kıldığınızda birbirinize ne kadar uygun olduğumuzu çok iyi tespit
etmemiz gerekir. Tecrübesiz ve nisbeten daha yumuşak karakterli bir kişiyseniz dominant
ırklar yerine daha mülayim olanları seçebilirsiniz. Belirli bir ırkta gerçekten
kararlıysak da kardeşler arasındaki yine en yumuşak başlı olanı en uygun seçim
olabilir. Tabii ki yavruyu burada gidip kaynağı belirsiz bir pet shop yerine
profesyonel bir üreticiden aldığınızı farz etmek durumundayım.
Aynı köpeği yetiştiren iki farklı insan tamamen iki farklı köpek ortaya
çıkarabilir. Doğru parçaların birleşmesi ve doğru eğitim, köpeklerin takdir
ettiğimiz en iyi yanlarını ortaya çıkarırken olası nahoş kısımları elimine
eder.
Bu şartlarda, sayısız ailede kendini sevdiren güvenilir bir ırk yanlış ellerde
fiziksel ve zihinsel yetenekleri çerçevesinde bir kabusa dönüşebilir. İnsanların
neden oldukları tüm bu tatsız sonuçların sorumluluğunu köpek tek başına taşır
ve adı "sözde uzmanlarca" vahşiye çıkar.
Ne yazık ki hükümetler köpek sahiplerini kontrol edemedikleri için besledikleri köpek ırklarına sınırlamalar getirerek üzücü olayların meydana gelmesini engellemeye çalışıyorlar. Bunu yaparken de belirli bir ırkın adının gözü kanlı vahşiye çıkarak adına karanlık methiyeler yazılması insanların Hollywoodvari yaklaşımlarından başka birşey değil. Bilinçlendirme tek çözüm. En büyük tehlike ise bildiğimizi sanarak bilinçsiz yargılara ulaşmak.
Gitgide yanlızlığımızı büyüten dünyanın karşısında bir köpeğe her zamankinden daha fazla ihtiyacımız var. Tek istekleri bizi memnun etmek olan bu inanılmaz canlılar onlara sunulan görevleri hevesle yapmaya hazırlar. Her ne olursa olsun.Kimi onları dişleri, kimiyse televizyon seyrederken karnını yastık olarak kullanmak için beslemekten kendini alamıyor. Acaba siz hangisisiniz?
İlker Ünlü, Ekim 1999