Op 11 Mei 1904 vertrek Jacobus Potgieter en Andries Digue
van Houtbosberg na Delgoabaai, om ‘n jaglisensie te gaan kry by die Portugese
regering. Hulle kon geen jaglisensie in die Transvaal verkry nie. Op 12
Mei het hulle op die trein by Pietersburg geklim na Pretoria. Op 13 Mei
het hulle by Middelburg aangekom, waar hulle tot middernag oorgebly het.
Ongeveer 6 uur die volgende aand stop die trein by die stasie in Delgoabaai. Eers moes hulle deur ‘n dokter ondersoek word, aangesien daar ‘n siekte in Johannesburg uitgebreek het, en die Portugese wou geen onnodige kanse waag nie. Na die ondersoek het die dokter aan hulle elkeen ‘n gesondheid sertifikaat en medisyne vir 10 dae gegee. Vir die duur van hul verblyf moes hulle elke dag om 10 uur by die hospitaal rapporteer. Op die stasie is hulle deur menigte hoteleienaars oorval, wat hulle probeer oortuig het om by hulle hotel te gaan bly. Die klomp begin toe om mekaar se hotelle sleg te maak. “Vriend, jy kry by hom net een maaltyd per dag.” Die ander een sê “Vriend, hy is te duur.” ‘n Ander een sê weer “Vriend, sy hotel is ‘n roofhuis. Hy roof van U alles.” So gaan hulle aan en maak mekaar sleg, net om maar mee te ding om die paar pond wat Jacobus en sy maat daar wou kom spandeer. Nadat Jacobus en Andries vir ‘n halfuur so geluister het na al die gestryery, begin hulle verveeld met die spulletjie te word en besluit toe maar om ‘n hotel te kies en klaar te kry. Hulle keuse val toe maar op die hoteleienaar wat darem Hollands kan praat, aangesien die ander hulle maar moeilik verstaan. Hulle vind toe later ook uit dat die Hollandse vriend hulle ook maar net wou verneuk. Die volgende dag ontmoet hulle van hul ou vriende, wat ‘n tent langs die see opgeslaan het, en bring toe die dag daar saam met hulle deur. Die Portugese mark was ‘n ander belewenis gewees. Elke Portugees het sy eie produkte op die mark terwyl die kopers vir die produkte bie. Die mark het al vroeg in die oggend geopen, net toe dit begin lig word. Die mark was in ‘n groot gebou met ‘n ring muur rondom, ‘n sement vloer, en tafels wat van klip gemaak was. Mense van alle rasse het na die mark gekom. By die ingang moes die verkopers eers ‘n markfooi van 3 pennies betaal voordat hulle deur die hek kan gaan. Daar het hulle alles verkoop; piesangs, appels, aartappels, grondboontjies, lemoene, patats en vis. Elke verkoper was sy eie markmeester en het sy eie prys vir sy produkte gemaak. Die mark het tot 11 uur aangehou. |