Pri l' neces' paroli je Esperant'!
(ikse,
oke,
en kunoa esperant')
Pri tiu ĉi verk' ankoraŭas la bezon' de iom da lingvokontrolad'
Eblas via mir', ke mias la parol' ne Esperante, sed je Esperant'; eblas via
dir', ke ĉar nunas niaj samregnanaj kongresoj kaj ĉiesas la kompren' al
samlingvo, pli naturas tilingve ilin paroli. Tamenas la ekzist' de gravaj
kaŭzoj, pro kiuj miis la elekt' por miparol' tiun lingvon, por kiu ni
batalas kaj por kiu ni kunvenis.
Malnur niaj universalkongres', sed ankaŭ ene de naci', antaŭas ĉion la
hav' de instrua kaj eduka signifoj. Esperantistoj, disĵetitaj en
diversaj urboj kaj urbetoj, plias aŭ malplias grandamase la kunven', por
aŭdi je nia lingv', pore de l' kontrol', ĉu ilias la ĝusta ellerno de l'
lingv', ĉu ilias la bonec' de ĝia kompren', pore de l' kompar' sian
propran manieron de parolado kun la parolmaniero de pli spertaj
esperantistoj.
Kiamas ilia hejmreven', malsolas ilia purec' de l' parolad', sed ilias la
alport' de l' model' de bona parolad' al tiuj, kiuj restis hejmen (fiuloj!
- Redaktora Not').
Tiamanieras la kongresregulad' pri l' lingvuzad', kaj dank' al ni' kongres'
jam nun ne solas la perfektegala je Esperant' parolad' en la plej malproksimaj
angul' de ĉiu aparta regn', sedas la en' en la tuttergloba plej malsamaj
lokoj. Jam nunas, kiamas bonan kaj spertan esperant'-oratoron aŭd',
nenielas la divenpov', al kiu naci' aŭ land' lias la aparten'.
La nilingv' aŭtonomiplena, kun ĝia absolute propr', ne pruntita kaj ne
imitita spirit',
ĉiamas la tiamaniera pli kaj pli fortiĝ', kvazaŭas la loĝ' de
ĉiuesperant'istoj kune sur unu malgranda terpec'.
Neas malpli' de grav' pri la eduksignif' de l' esperant'ist-kongresar'.
Oftas la dub' de izolit' esperant'ista, kiuj neniam havis la eblon
praktike apliki tion, kion ili lernis, ĉu peras la Esperant'-efektiv' de
tute bona interkompreniĝpov'.
Eĉas interne de l' esperant'istoj grupoj l' ofta ne kuraĝ' paroli je
esperant', onias la balbut', onia prefer' de sinacilingv' parolad', kaj
proporcias la nekuraĝec' de l' parolad' apere ankaŭas nekuraĝec' de l'
propagad', ĉaras la esprant'istoj-balbut'antoj malgraŭvole neas la
liberigpov' sin de l' tim', ke tamenas la ebl' ke plias Esperant'teori',
ol praktik'.
Sed kiamas al kongres' la balbutanta ven' , kieas lia hav' de ebl' aŭdi
bonajn kaj spertajn esperant'istajn oratorojn, kiamas lia pero de siaj
propr' orel' kaj okul' konvinkiĝ', kielas la bel' kaj flue onas la
parolpov' en Esperant', lias la entuziasmiĝ', lias la vid', ke lias la
labor' por io viva kaj vivoplenas, lias la reven' al hejm' kun kuraĝ' kaj
energi' nov'. Kongres' niaj, neas la sol' de universalaj, sed ankaŭas la
lok', tiamanieras la eduk' de konvinkitajn, ankaŭas la sekv'
entuziasmbatalant' pore de afer' nia.
Tioas la ĉefmotiv', proe de kiuj nias, en ĉiuj nikongres', ne sole en la
universal', sed ankaŭ en la naci' aŭ region', la nepra devparol' ne sole
prie de Esperant', sed ankaŭas la per' de Esperant'.
Zamenhofas Ludovik'
Tradukis Andrea Bertaglia
<anbertag@maganet.net>.
Iometis la adapt' far Miĥil'
Reen al paĝ' pri l' gramatik' de Esperant'.