Die JJ Potgieter Manuskrip

Die voetgangers gee oor

Die burgers kon toe nie meer uithou nie. Die vyand het hulle van alle kos en water afgesny. Die burgers wou net oorgee, maar het moedig uitgehou. Hulle het verwag dat die daar ‘n skietstilstand op 10 Mei aangekondig sou word. Die vyand sou dan terug trek. Die 61 burgers was te min om teen die Britse mag uit te hou en het maar alle hoop op ‘n skietstaking geplaas.

Die meeste burgers het gepleit om oor te gee. Hulle wou maar eerder in die vyand se hande val as om van die honger te sterf. Jacobus Potgieter het geweier om oor te gee. Hy het die burgers van die Houtbosberg kommando oortuig om saam met hom uit te hou. Hy het vir hulle gesê dat hy voorheen reeds deur die vyand gevang was en weer ontsnap het. Die Britte sou hom sekerlik skiet as hulle hom weer vang. Daar was ‘n hele paar ander burgers ook saam met hom gewees wat in dieselfde posisie was.

Een van die burgers het op 9 Mei ‘n rietbok gevind en dit geskiet. Die burgers het die bok gebraai en opgeëet. Die burgers het alles, selfs die vel en hoewe, gebraai en geëet.

Op 9 Mei oortuig die burgers Kommandant Bierman om ‘n brief aan die Britte te skryf en ‘n aanbod te maak om oor te gee, op voorwaarde dat die lewens van al die manne gespaar sou word. Op 10 Mei het hulle ‘n antwoord op die brief gekry, wat die aanbod om oorgawe op voorwaarde dat alle lewens gespaar word, aanvaar het.

Op 10 Mei 1902 het die Soutpansberg kommando hulle aan die vyand oorgegee. Een en sestig manne en twee swart handlangers het oorgegee. Die vyand het al hulle wapens afgeneem. Dit was op die dag wat hulle verwag het dat die skietstilstand sou begin. Die burgers kon net nie meer langer teen die honger en dors uithou nie. Vir ses dae was hulle sonder kos of water. Op die laaste dag van die oorlog moes hulle oorgee. Jacobus was egter bereid om eerder van die dors te sterf voordat hy aan die vyand oorgee. Die ander burgers het hom egter oortuig om die aanbod te aanvaar.


(c) Eric Swardt (1998)
Terug na die inhoudsopgawe
  1