พระพุทธนาคน้อย

 

สถานที่ประดิษฐาน    พระวิหาร  วัดประยุรวงศาวาส  วรวิหาร  ริมคลองบ้านสมเด็จฯ  ฝั่งตะวันตก

                                เชิงสะพานพุทธฯ ฝั่งธนบุรี   กรุงเทพมหานคร

พุทธลักษณะ            ศิลปะสุโขทัย

                                ปางมารวิชัย  ขัดสมาธิราบ

                                ขนาด  หน้าตักกว้าง  ๘ ศอก  ๑๒ นิ้วหรือ  ๔.๒๕  เมตร  สูง  ๕.๓ เมตร

                                วัสดุ  โลหะนากปิดทอง

        พระพุทธนาคน้อยเป็นพระพุทธรูปสมัยสุโขทัย  สันนิษฐานว่าอัญเชิญลงมาในช่วงกรุงรัตนโกสินทร์ตอนต้น  ซึ่งก็ยังไม่ชัดเจนว่าเป็นคราวใดระหว่างคราวที่มีการรวบรวมพระจากหัวเมืองเหนือลงมาชุดใหญ่  ๑,๒๔๘ องค์ในรัชกาลที่ ๑  หรือในรัชกาลที่ ๓  ที่โปรดฯ ให้เชิญลงมาพระราชทานสำหรับเป็นพระประธานวัดประยุรวงศาวาสเมื่อคราวสมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาประยูรวงศ์  (ดิศ)  สร้างวัดแห่งนี้เสร็จในราวปี  ๒๓๗๔

        เหตุที่เรียกขานกันว่าพระพุทธนาคน้อย  หรือหลวงพ่อนาคมีเป็นสองนัย  คือ  นัยหนึ่งเชื่อกันว่าพระพุทธรูปองค์นี้เป็นพระคู่กันกับพระศรีศากยมุนีที่เรียกกันว่าพระพุทธนาคใหญ่  และเชิญลงมาจากกรุงสุโขทัยในคราวเดียวกัน  กับอีกนัยหนึ่งเล่ากันว่าครั้งหนึ่งมีการก่อสร้างในวัด  ไม้นั่งร้านไปกระแทกถูกพระพักตร์ปูนตรงพระปรางค์กะเทาะออกเห็นเนื้อนากข้างใน  แต่ก็ได้พอกปูนกลับไว้ตามเดิม

        พระพุทธนาคน้อย  หรือหลวงพ่อนาคนี้เป็นที่เคารพนับถือของผู้คนจำนวนมากว่ามีอัศจรรย์  และอภินิหารให้เป็นที่ประจักษ์หลายประการชาวไทย  เชื้อสายจีนพากันเรียกว่า  หลักน้อยบ้าง  ซำปอกงบ้าง  ความเชื่อที่ว่าพระพุทธนาคน้อยสร้างขึ้นคู่กับพระศรีศากยมุนีทำให้บางคนเชื่ว่าเราอาจชมพุทธลักษณะเดิม  ของพระศรีศากยมุนีก่อนที่จะมีการซ่อมแปลงในรัชกาลที่ ๑ ได้จากพุทธลักษณะของพระพุทธนาคน้อยองค์นี้


1