พระพุทธชินสีห์

 

สถานที่ประดิษฐาน    พระอุโบสถ  วัดบวรนิเวศวิหาร  ราชวรมหาวิหาร

                                ริมถนนบวรนิเวศและถนนพระสุเมรุ  กรุงเทพมหานคร             

พุทธลักษณะ             ศิลปะสุโขทัยผสมเชียงแสน

                                ปางมารวิชัย

                                ขนาด  หน้าตักกว้าง  ๕ ศอก  ๑ คืบ  ๔ นิ้ว

        ผู้ที่มีโอกาสผ่านไปยังย่านบางลำพูในวันที่ตรงกับวันพระ  น่าจะหาโอกาสเข้าไปที่พระอุโบสถของวัดบวรนิเวศวิหารซึ่งจะเปิดเฉพาะวันธรรมสวนะเท่านั้น  พระอุโบสถนี้เป็นที่ประดิษฐานพระพุทธรูปอันควรแก่การสักการะถึงสององค์  คือพระสุวรรณเขตหรือหลวงพ่อเพชรพระประธานกับพระพุทธชินสีห์ซึ่งอยู่ด้านหน้าพระประธานอีกที

        พระพุทธชินสีห์เป็นพระพุทธรูปสำคัญองค์หนึ่งในกระบวนพระพุทธรูป ที่อัญเชิญลงมาจากหัวเมืองฝ่ายเหนือในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์  เป็นพระพุทธรูปเก่าแก่เชื่อกันว่าพระมหาธรรมราชาลิไทแห่งกรุงสุโขทัยโปรดให้สร้างขึ้น  ที่เมืองพิษณุโลกคราวเดียวกันกับพระพุทธชินราชแล้วให้ประดิษฐานไว้ที่พระวิหารทิศเหนือ  วัดพระศรีรัตนมหาธาตุ  พิษณุโลกสืบมาเป็นเวลาหลายร้อยปี

        ครั้นในรัชกาลที่ ๓  แห่งกรุงรัตนโกสินทร์  พระวิหารที่ประดิษฐานพระพุทธชินสีห์ชำรุดทรุดโทรมขาดผู้รักษาดูแล  สมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาศักดิพลเสพจึงโปรดให้อัญเชิญมายังกรุงเทพมหานคร  เพื่อประดิษฐาน  ณ  วัดบวรนิเวศที่ทรงปฏิสังขรณ์

        พระพุทธชินสีห์นั้นเป็นพระพุทธรูปที่ชาวพิษณุโลกและชาวเมืองเหนือเคารพบูชาอย่างยิ่งองค์หนึ่ง  ในคราวที่อัญเชิญพระพุทธชินสีห์ลงมากรุงเทพฯ  ในปี ๒๓๗๒ นั้น  มีบันทึกที่กล่าวถึงความรู้สึกของชาวเมืองไว้ว่า

        ...เมื่อเชิญออกจากวิหารนั้น  ราษฎรพากันมีความเศร้าโศกร้องไห้เป็นอันมาก  เงียบเหงาสงัดไปทั้งเมือง  เหมือนศพลงเรือน  แลแต่นั้นมาฝนก็แล้งไป ๓ ปี  ชาวเมืองพิษณุโลกได้ความยากยับไปเป็นอันมาก  ตั้งแต่พระพุทธชินสีห์ลงมาถึง  กรมพระราชวังบวรมหาศักดิพลเสพก็ทรงพระประชวรพระโรคมานน้ำได้ปีเศษก็เสด็จสวรรคต  ราษฎรพากันกล่าวว่าเพราะเหตุที่ท่านไปเชิญพระพุทธชินสีห์อันเป็นสิริของเมืองพิษณุโลกลงมา...

        เมื่อแรกที่พระพุทธชินสีห์มาถึงยังวัดบวรนิเวศได้ประดิษฐานอยู่  ณ  มุขหลังของพระอุโบสถเดิมซึ่งทำเป็นจตุรมุข  เมื่อพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวครั้งยังผนวชเสด็จมาครองวัดบวรนิเวศ  จะทรงสร้างพระเจดีย์จึงทรงเชิญพระพุทธชินสีห์มาประดิษฐานในพระอุโบสถเพื่อรื้อมุขหลังสร้างพระเจดีย์  พระพุทธชินสีห์จึงประดิษฐานคู่กับพระสุวรรณเขตตราบจนทุกวันนี้


1