พระฉันสมอ

 

สถานที่ประดิษฐาน       พระวิหาร  วัดอัปสรสวรรค์  วรวิหาร 

                                   เขตภาษีเจริญ  กรุงเทพมหานคร

พุทธลักษณะ                 ศิลปะจีน  ปางฉันเสมอ

                                    ขนาด  หน้าตักกว้าง  ๑  ศอกเศษ  (๑๕ นิ้ว)

                                    วัสดุ  โลหะปิดทอง

        ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว  โปรดฯให้สมเด็จพระมหาสมณเจ้ัากรมพระปรมานุชิตชิโนรส ทรงค้นคิดพระพุทธรูปปางต่างๆขึ้นอีก  ๓๔  ปาง  โดยอิงเรื่องราวตามพุทธประวัติ  หนึ่งในนั้นมีพระปางฉันสมองอันเป็นปางที่มาจากพุทธประวัติ  ตอนหลังจากพระพุทธเจ้าตรัสรู้แล้วประทับเสวยวิมุติสุขอยู่  ๗  วัน  เมื่อเสด็จออกจากสมาธิ  ท้าวสักกะเทวราชได้นำไม้สีพระทนต์ฺกับผลสมอมาถวาย   ทรงใช้ไม้สีพระทนต์และเสวยผลสมอนั้นพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าฯยังได้โปรดฯให้ประดิษฐาน พระปางนี้ไว้ในหอพระสุลาลัยพิมาน  วัดพระศรีรัตนศาสดารามองค์หนึ่ง

        ส่วนพระฉันสมอองค์ที่วัดอัปสรสวรรค์นี้  เป็นพระที่พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว  พระราชทานแก่เจ้าจอมท่านหนึ่งของพระองค์  คือ  เจ้าจอมน้อย(สุหรานากง)เพื่อประดิษฐาน ณ วัดแห่งนี้

        ความเป็นมาของพระฉันสมอองค์นี้กล่าวกันว่าเป็นพระที่ได้มาจากเมืองเวียงจันทน์ในรัชกาลที่  ๓  คราวเดียวกับได้พระบางซึ่งโปรดฯให้นำไปประดิษฐานยังวัดจักรวรรดิราชวาส และพระแซกคำซึ่งพระราชทานแก่พระยาราชมนตรี(ภู่ ภมรมนตรี)  ไปประดิษฐานเป็นพระประธานที่วัดคฤหบดีฝั่งธนบุรีจนถึงทุกวันนี้  พระฉันสมอองค์นี้แรกทีเดียวประดิษฐานไว้ในหอพระนาค วัดพระศรีรัตนศาสดาราม  ภายหลังจึงพระราชทานไปสำหรับวัดอัปสรสวรรค์  พระฉันสมอจัดเป็นพระพุทธรูปปางที่หาดูได้ยากปางหนึ่ง  ทั้งยังมีพุทธศิลปะแบบจีนอีกด้วย  นับเป็นพระพุทธรูปที่น่าชมองค์หนึ่ง

        สำหรับเจ้าจอมน้อยอยู่ซึ่งได้รับพระมหากรุณาธิคุณพระราชทานพระพุทธรูปจาก พระบรมมหาราชวังนี้คงเป็นเจ้าจอมที่ทรงโปรดปรานยิ่งผู้หนึ่ง  เล่ากันมาในหมู่ชาววังว่าเจ้าจอมน้อยเป็น  ผู้มีความสามารถในการแสดงละครในโดยเฉพาะบทสุหรานากงในเรื่องอิเหนาจะแสดงได้โดดเด่น  เป็นพิเศษ  จึงเป็นที่มาของฉายาสุหรานากงต่อท้ายชื่อของท่าน

        เจ้าจอมน้อยเป็นธิดาของข้าราชการผู้ใหญ่ในราชสำนึกคือ  พระยาพลเทพ(ฉิม) เมื่อเห็นว่าวัดหมูในคลองด่านทรุดโทรมลงก็ใคร่ที่จะปฏิสังขรณ์เพื่ออุทิศเป็นกุศลแก่ท่านบิดา  และคงจะด้วยความเป็น "คนโปรด"นั้นเอง  พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าฯจึงพระราชทานทั้งพระราชทรัพย์ส่วนพระองค์ในการบูรณะวัด  พร้อมทั้งพระราชทานพระฉันสมอให้มาประดิษฐาน  อีกทั้งยังพระราชทานนามวัดใหม่ว่า  วัดอัปสรสวรรค์เพื่อเป็นที่ระลึกถึงเจ้าภาพผู้ปฏิสังขรณ์วัดว่าเป็นสตรีสูงศักดิ์จากในรั้วในวัง


1