พระเจ้าตนหลวง

 

สถานที่ประดิษฐาน      วัดกองกาน  บ้านกองกาน

                                  หมู่ ๗ ตำบลแม่ศึก  อำเภอแม่แจ่ม  จังหวัดเชียงใหม่

พุทธลักษณะ                ศิลปะเชียงแสน  ปางมารวิชัย 

                                  ขนาด หน้าตักกว้าง  ๙  ศอก  สูง  ๑๑  ศอก      

                                  วัสดุ  ก่ออิฐถือปูนปิดทอง     

        เมื่อนึกถึงการเดินทางท่องเที่ยวไปยังภาคเหนือของประเทศไทย  เชียงใหม่ดูจะเป็นจังหวัดที่คนส่วนมากจะเลือกเอาเป็นจุดหมายปลายทาง  อาจเนื่องมาจากการเป็นจังหวัดใหญ่ที่มีท่องเที่ยวหลากหลาย  การคมนามคมสะดวกสบาย  แหล่งท่องเที่ยวมีชื่อของเชียงใหม่จึงมักเป็นที่รู้จักคุ้นเคยกันเป็นอย่างดีในหมู่นักเดินทาง  มาในช่วงระยะไม่กี่ปีมานี้ที่ผู้ที่การท่องเที่ยวทางเหนือโดยเฉพาะเชียงใหม่จะได้ยินการกล่าวขวัญถึงแม่แจ่ม  แหล่งท่องเที่ยวใหม่กลางหุบเขาที่ยังไม่มีผู้ไปเยือนมากนัก

        แม่แจ่มเป็นอำเภอที่ออกจะไปถึงยากเมื่อเทียบกับอำเภอที่เป็นแหล่งท่องเที่ยวอื่นๆ  ด้วยเหตุที่ถนนเข้าสู่อำเภอยังไม่สะดวกไม่ว่าจะมาจากจอมทองหรือจากฮอดก็ตาม  แต่ด้วยอุปสรรคเดียวกันนี้เองที่ช่วยชะลอความเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิตของชาวแม่แจ่มไว้   ทุกวันนี้แม่แจ่มจึงยังคงดำรงวัฒนธรรมประเพณีเก่าแก่ของชุมชนล้านนาไว้ได้อย่างน่าชื่นชม  โดยเฉพาะการทอผ้าซิ่นตีนจก  ซึ่งเป็นผลิตภัณฑ์พื้นบ้านอันงดงามและมีเอกลักษณ์

        แม้ว่าแม่แจ่มจะเป็นเมืองเล็กๆในหุบเขา  แต่ก็มีหลักฐานที่แสดงถึงความเป็นชุมชนเก่าแก่ โดยเฉพาะวัดหลายแห่งในตัวเมืองซึ่งมีโบราณวัตถุสถานที่มีอายุนับร้อยปี  ในบรรดาวัดเหล่านี้  วัดกองกานจัดเป็นวัดที่สำคัญในลำดับต้นๆ  เนื่องจากเป็นวัดที่ประดิษฐานพระพุทธรูปคู่บ้านคู่เมืองของแม่แจ่ม  คือ พระเจ้าตนหลวง

        วัดกองกานสร้างเมื่อ  พ.ศ. ๑๙๗๔  เดิมชื่อวัดศรีเมืองมา  เล่ากันว่าผู้สืบเชื้อสายจากเจ้ามหาราชผู้ครองเมืองเชียงใหม่  แพร่และเชียงแสนร่วมกันสร้างขึ้น  วัดนี้ร้างไปในช่วงเวลาหนึ่งต่อมามีผู้ไปพบว่ามีพระพุทธรูปขนาดใหญ่ประดิษฐานอยู่ในวัด จึงช่วยกันบูรณะปฏิสังขรณ์สร้างเสนาสนะขึ้นใหม่  หลังจากนั้นผู้คนก็หลั่งไหลกันมาทำบุญ  แต่ละคนต่างหาบของมาจำนวนผู้มาทำบุญมีมากจนกระทั่งเมื่อวางหาบลงไม้คานนั้นกองไว้ได้เป็นกองๆ วัดจึงได้ชื่อตามภาษาเมืองว่า วัดก่องกาน  หรือกองไม้คาน

        พระเจ้าตนหลวงเป็นพระพุทธรูปที่มีลักษณะงดงามมีเอกลักษณะแบบศิลปพื้นถิ่น และจัดว่าเป็นพระพุทธรูปที่มีขนาดใหญ่องค์หนึ่งจึงเป็นประจักษ์พยานแห่งสุนทรียะทางศิลปะ และพลังศรัทธาอันยิ่งใหญ่ในพุทธศาสนาของชาวแม่แจ่มที่โดดเด่นอยู่ท่า่มกลางหุบเขาอันห่างไกล


1