พระเจ้าตนหลวง

 

สถานที่ประดิษฐาน      พระอุโบสถ  วัดศรีโคมคำ (วัดพระเจ้าตนหลวง)

                                  ตำบลเวียง  อำเภอเมืองพะเยา  จังหวัดพะเยา      

พุทธลักษณะ                ศิลปะล้านนา  ปางมารวิชัย     

                                  ขนาด  หน้าตักกว้าง  ๒๘  ศอก  สูง  ๓๒  ศอก   

                                  วัสดุ  ก่ออิฐถือปูนปิดทอง      

        พะเยาแม้จะเป็นจังหวัดที่ตั้งขึ้นใหม่แต่ก็เป็นบ้านเมืองที่มีประวัติศาสตร์อันยาวนานริมกว้างพะเยา อันร่มรื่นฉ่ำเย็นนี้มีพระเจ้าตนหลวงพระพุทธรูปที่ใหญ่ที่สุดในดินแดนล้านนา  ประดิษฐานเป็นพระพุทธรูปคู่บ้านคู่เมืองพะเยามาช้านาน  ตามหลักฐานที่ปรากฏพระพุทธรูปองค์นี้สร้างขึ้นในปี  ๒๐๓๔ ใช้เวลาสร้างอยู่ถึง  ๓๓  ปีจึงแล้วเสร็จในปี ๒๐๖๗  หากนับถึงปัจจุบัน  พระพุทธรูปองค์นี้ก็มีอายุเก่าแก่เกือบห้าร้อยปีแล้ว

        พระพุทธรูปองค์ใหญ่ในเมืองอันเก่าแก่ย่อมต้องมีตำนาน  เล่ากันลือมาว่าในสมัยพุทธกาล สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเสด็จมาประทับ  ณ  ริมกว๊านแห่งนี้  เมื่อฉันภัตตาหารแล้ว  พระอานนท์ได้ลงไปริมกว๊านเพื่อตักน้ำมาถวาย  ปรากฏว่ามีพญานาคขึ้นสำแดงฤทธิ์จนพระอานนท์ไม่สามารถตักน้ำได้  สมเด็จพระสัมมาสัมพระพุทธเจ้าต้องเสด็จมาทรงแสดงอภินิหารเนรมิตพระวรกาย ให้สูงใหญ่เท่าพระพุทธเจ้ากะกุสันธะไว้  ณ  ริมกว๊าน  ต่อมาพญานาคได้แปลงกายเป็นชายหนุ่มไปเล่าเรื่องนี้ให้สองตายายที่ตั้งบ้านอยู่ริมกว๊าน รวมทั้ง นำทรัพย์สินเงินทองมาให้ไว้เป็นอันมาก   สองตายายจึงได้เริ่มสร้างพระพุทธรูปใหญ่ขึ้นในสมัยพญายี่ครองเมืองพะเยา  พระเจ้าตนหลวง  ทุ่งเอี้ยงเมืองพะเยา  ประดิษฐาน  เป็นมิ่งขวัญของชาวเมืองสืบมาเป็นเวลาห้าร้อยปีแล้ว

        ใกล้เคียงกันกับวัดศรีโคมคำ  เป็นที่ตั้งของหอธรรมนิทัศน์  พิพิธภัณฑ์พื้นบ้านของพะเยาหอฯ แห่งนี้นอกจากจะเป็นแหล่งศิลปวัฒนธรรม  ภูมิปัญญาและประวัติศาสตร์เมืองพะเยาแล้วยังเป็นที่ใบรวมพระพุทธรูปสกุลช่างพะเยาจำนวนมหาศาล  จัดแสดงอย่างมีระบบระเบียบนับเป็นสถานที่ที่ผู้ใฝ่ใจในพุทธศิลปะไม่ควรพลาดหากมีโอกาสได้ไปเยือนพะเยา


1