พระพุทธมาหาชนก
|
สถานที่ประดิษฐาน พระอุโบสถ วัดปทุมคงคา ราชวรวิหาร (วัดสำเพ็ง) ถนนทรงวาด เขตสัมพันธวงศ์ กรุงเทพมหานคร |
พุทธลักษณะ
ศิลปะรัตนโกสินทร์ ปางมารวิชัยทรงเครื่อง
ขัดสมาธิราบ
ขนาด หน้าตัก ๒.๒ เมตร วัสดุโลหะปิดทอง |
สิ่งของใดๆก็ตามเมื่อสร้างขึ้นแล้ว เมื่อมีการซ่อมแซมภายหลังก็เป็นโอกาสที่จะทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงไป สุดแต่ความนิยมหรือความคิดความเชื่อของผู้ซ่อมแซม แม้แต่พระพุทธรูปพระประธานวัดสำเพ็งนี้ก็เป็นกรณีหนึ่งเช่นกัน วัดสำเพ็งเป็นวัดเก่าแก่มีมาแต่ครั้งกรุงศรีอยุธยา ในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์สมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาสุรสิงหนามทรงบูรณะทั้งพระอารามอุทิศพระราชกุศล แด่พระบรมราชชนกครั้งหนึ่ง ต่อมาในรัชกาลที่ ๓ มีพระบรมราชานุญาต ให้พระยาสวัสดิวารีบูรณะครั้งหนึ่ง ครั้นในรัชกาลที่ ๔ โปรดให้พระเจ้าบรมวงศ์เธอกรมขุนราชสีหวิกรมซึ่งทรงกำกับกรมช่างศิลาและช่างสิบหมู่บูรณะเพิ่มเติม ในครั้งนี้ได้เสริมฐานพระประธานให้สูงขึ้น และต่อฐานซุกซีออกมาทำเป็นรูปเทวดาถือพุ่มฉัตรดอกไม้เงินดอกไม้ทอง ที่สำคัญคือได้มีการซ่อมแปลงพระประธานคือพระพุทธมหาชนกจากเดิมที่ เป็นพระพุทธรูปปางมารวิชัยมาเป็นพระพุทธรูปทรงเครื่อง พระพุทธรูปองค์นี้ไม่ปรากฏประวัติความเป็นมาที่ชัดเจน ที่แน่นอนก็คือมีอยู่ก่อนการปฏิสังขรณ์ในรัชกาลที่ ๔ แต่จะประดิษฐานอยู่ ณ วัดแห่งนี้มาตั้งแต่ก่อนกรุงรัตนโกสินทร์ หรือจะสร้างขึ้นหรือเชิญมาจากที่อื่นเมื่อมีการบูรณะปฏิสังขรณ์ คราวหนึ่งคราวใดระหว่างครั้งรัชกาลที่ ๑ กับครั้งรัชกาลที่ ๓ ไม่ปรากฏหลักฐานเช่นกัน อย่างไรก็ตามเมื่อซ่อมแปลงแล้ว พระพุทธมหาชนก ก็มีลักษณะฝีมือช่างรัชกาลที่ ๔ วัดปทุมคงคารามหรือวัดสำเพ็ง เป็นสถานที่สำคัญแห่งหนึ่งโดยเฉพาะในช่วงต้นกรุงรัตนโกสินทร์ โดยเมื่อมีพิธีพระบรมศพหรือพระศพแม่น้ำเจ้าพระยาบริเวณหน้าวัด แห่งนี้จะเป็นที่สำหรับทำพิธีลอยพระอังคาร(พระสรีรางคาร) และหากมีช้างเผือกล้ม เจ้าพนักงานจะห่อซากช้างด้วยผ้าขาวนำลงเรือแห่ไปถ่วงที่บริเวณหน้าวัดเช่นกัน |