พระพุทธชินสีห์มุนีนาถ อุรคอาสนบัลลังก์ อุทธังทิศภาคนาคปรก ดิลกภพบพิตร
|
สถานที่ประดิษฐาน พระวิหารด้านทิศตะวันตก มุขหน้า วัดพระเชตุพน วิมลมังคลารามราชวรมหาวิหาร กรุงเทพมหานคร |
พุทธลักษณะ
ศิลปะสุโขทัย ปางมารวิชัย ขนาด หน้าตัก ๖ ศอก วัสดุ สำริดปิดทอง |
ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชได้มีการอัญเชิญ พระพุทธรูปจากหัวเมืองเหนือลงมายังกรุงเทพฯจำนวนมาก ในจำนวนนั้นมีพระพุทธรูปปางมารวิชัยสององค์ที่เชิญมาจากวัดร้างแห่งหนึ่งของสุโขทัยด้วยกัน มีนามคู่กันว่าพระชินราชและพระชินศรี เมื่อบูรณะซ่อมแซมเสร็จ ได้พระราชทานพระบรมธาตุบรรจุ แล้วโปรดฯ ให้ประดิษฐานไว้ ณ วัดพระเชตุพนฯ ทั้งสององค์ โดยพระชินราชประดิษฐานที่วิหารด้านทิศใต้มุขหน้า ส่วนพระชินศรีนั้นโปรดฯให้สร้างพญานาคเจ็ดเศียรขดสี่ชั้น เป็นพุทธบัลลังก์แผ่พังพานใต้ร่มจิกประดิษฐานไว้ ในพระวิหาร ต่อมาจึงย้ายไปที่พระวิหารด้านทิศตะวันตกมุขหน้า พระพุทธชินศรีองค์นี้คงจะมีพุทธลักษณะที่งามเด่นบางประการในกระบวนพระพุทธรูปทั้งหมด ที่มีบันทึกว่าได้เชิญลงมาถึง ๑๒๔๘ องค์จึงได้รับเลือกจากให้มาประดิษฐาน ณ วัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามซึ่งเป็นวัดสำคัญของรัชกาลนั้น ทั้งยังทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ซ่อมแปลงต่อเติมเป็นพระพุทธรูปปางนาคปรกและประดิษฐานไว้ในที่สำคัญเช่น พระวิหารอีกด้วย ในสมัยรัชกาลที่ ๔ โปรดฯให้บูรณะและถวายพระนามว่าพระพุทธชินสีห์มุนีนาถ อุรคอาสนบัลลังก์ อุทธังทิศภาคนาคปรก ดิลกภพบพิตร นับเป็นพระพุทธรูปสุโขทัยที่มาได้รับการ "แปลง" ทั้งนามและปางในสมัยรัตนโกสินทร์ |