พระพุทธรูปทองโบราณ วัดหงส์รัตนาราม

สถานที่ประดิษฐาน      ศาลาตรีมุข วัดหงส์รัตนาราม ราชวรวิหาร กรุงเทพมหานคร
พุทธลักษณะ               ศิลปะสุโขทัย          ปางมารวิชัย  ขัดสมาธิราบ
ขนาด ๒.๕๐ เมตร  วัสดุ โลหะผสมทองคำ       

        เมื่อวัดหงส์รัตนารามได้เจ้าอาวาสใหม่ในปี ๒๔๙๙  นั้นได้มีการแผ้วถางทำความสะอาดสิ่งก่อสร้างต่างๆ ในบริเวณวัดอันรวมถึงพระวิหารหลังพระอุโบสถที่ถูกทิ้งร้างรกเรื้ออยู่ด้วย วิหารหลังเดิมทีเดียวเป็นพระอุโบสถมีอยู่มาแต่ครั้งกรุงศรีอยุธยา ในสมัยกรุงธนบุรีวัดหงส์ฯหรือที่ขณะนั้นเรียกกันว่าวัดเจ้าสัวหงตามนามผู้สร้างกลายเป็นวัดสำคัญ เพราะอยู่ติดกับพระราชวังพระเจ้ากรุงธนบุรีจึงทรงอุปถัมภ์และทรงบูรณะปฏิสังขรณ์ใหญ่ ทั้งพระอารามได้มีการสร้างพระอุโบสถหลังใหม่ขึ้นแทนหลังเดิมในคราวนั้น

       ต่อมาในรัชกาลที่ ๓ วัดหงส์ฯได้รับการบูรณะปฏิสังขรณ์ใหญ่อีกครั้งมีการรื้อพระอุโบสถหลังเก่ามาสร้างเป็นพระวิหาร การบูรณะมาเสร็จสมบูรณ์ในรัชกาลที่ ๔  ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าพระราชทานพระพุทธรูป ล้านช้างสำคัญองค์หนึ่ง คือ พระแสน(เมืองเชียงแตง)มาประดิษฐานยังพระอุโบสถ  ส่วนพระวิหารในสมัยต่อๆ มาคงไม่ได้รับการใส่ใจเท่าพระอุโบสถ เมื่อตกมาถึงปี ๒๔๙๙ จึงชำรุดร้างผุพังไป

       หลังจากแผ้วถางทำความสะอาดพระวิหารแล้ว พบว่าภายในมีพระพุทธรูปพระประธานองค์ใหญ่กับพระพุทธรูปอื่นๆอีกหลายองค์  ต่อมาในเดือนสิงหาคมปีนั้นพระประธานซึ่งชำรุดร้าวรานอยู่ทั่วองค์เกิดปูนกะเทาะแตกออกตรงส่วนพระอุระ  เห็นภายในเป็นโลหะสุกใสเหลืองอร่ามเมื่อกะเทาะปูนออก  ก็ปรากฏเป็นพระพุทธรูปทองโบราณลักษณะแบบสุโขทัยมีจารึกที่ฐานอ่านได้ความว่า...สร้างเมื่อพุทธศักราช ๑๙๖๓ ตรงกับปีเถาะ เดือน ๓ ขึ้น ๑ ค่ำ สมเด็จท้าวพระยาศรียศราชสร้างถวายเป็นพุทธบูชา...

       พระพุทธรูปองค์นี้มาประดิษฐานอยู่ ณ วัดหงส์ฯตั้งแต่เมื่อไรและอย่างไรไม่เป็นที่ทราบแน่ชัด จะเป็นว่าอยู่มาก่อนสมัยกรุงธนบุรี  หรือมาในคราวที่มีการรวบรวมอัญเชิญพระพุทธรูปลงมาจากเมืองเหนือกว่าหนึ่งพันองค์ในรัชกาลที่ ๑ หรือมาในคราวบูรณะใหญ่ครั้งใดครั้งหนึ่งระหว่างสมัยกรุงธนบุรีกับสมัยรัชกาลที่ ๓  กล่าวกันแต่เพียงว่าปูนที่ปั้นพอกองค์พระไว้ทำแบบศิลปะรัตนโกสินทร์ และไม่ได้มีลักษณะงดงามจนเป็นที่สังเกตแต่อย่างใด

       เกี่ยวกับชื่อของพระพุทธรูปองค์นี้  มีบันทึกไว้ในหนังสือที่ระลึกงานสมโภชนพระพุทธรูปทองโบราณวัดหงส์รัตนารามว่า พระพิมลธรรม  สังฆมนตรีว่าการองค์การปกครองวัดมหาธาตุ(ขณะนั้น) ได้มานมัสการพระพุทธรูปทองโบราณเมื่อวันที่ ๒๖ พฤษภาคม ๒๕๐๑ และถวายนามว่าหลวงพ่อสุข  ด้วยเหตุผลเพื่อให้เรียกง่ายและสื่อถึงความเป็นพระพุทธรูปสุโขทัย  เมื่อมีผู้กราบเรียนว่าชื่อนี้เข้าคู่กับพระแสน(เมืองเชียงแตง) พระประธานในพระอุโบสถ  ท่านได้ออกวาจาว่า...ดีแล้ว หลวงพ่อสุขเป็นคู่กับหลวงพ่อแสน...


1